1397/07/28

نخستین سفرهای اکتشافی در منظومه­ شمسی

بالاخره یک ماموریت باید اولین باشد. در فضا اولین اکتشاف­گران، فضاپیماهای دوقلوی پایونیر ۱۰ و ۱۱ (Pioneer-10،11) بودند که مسیر اکتشفات کیهانی را نشان دادند، در این مقاله در مورد این کاوشگرها می نویسیم.
نخستین سفرهای اکتشافی در منظومه­ شمسی

 بالاخره یک ماموریت باید اولین باشد. در فضا اولین اکتشاف­گران، فضاپیماهای دوقلوی پایونیر ۱۰ و ۱۱ (Pioneer-10،11) بودند که مسیر اکتشفات کیهانی را نشان دادند، در این مقاله در مورد این کاوشگرها می نویسیم.

نخستین سفرهای اکتشافی در منظومه­ شمسی

۱- قبل از ویجر
ویجر (Voyager) با گردش در خارج از منظومه­ شمسی و مشاهدات میان­ ستاره­‌ای خود، اغلب به عنوان بزرگترین ماموریت رباتی فضا شناخته می­ شود؛ اما امروزه ما پایونیر شجاع را به یاد داریم که ثابت کرد ماموریت حماسی ویجر ممکن است.

نخستین سفرهای اکتشافی در منظومه­ شمسی

۲- جایی که قبلا چیزی نرفته است
۴۵ سال پیش دانشمندان هنوز از سختی مسیریابی کمربند سیارکی اصلی آگاه نبودند. این کمربند شامل خرده سیارک­‌های سنگی در منطقه­‌ای وسیع میان مریخ و مشتری است. پایونیر ۱۰ به دانشمندان کمک کرد تا این مشکل را در ۶ ماهۀ اول سال ۱۹۷۳ حل کنند. این فضاپیما چند برخورد را ثبت کرد (کمتر از آن چیزی که انتظار می­ رفت) و به مهندسان روش­های جدیدی برای مسیریابی فراتر از سیاره زمین آموخت.

نخستین سفرهای اکتشافی در منظومه­ شمسی

۳-پیشگام شماره دو
پایونیر ۱۱ یک فضاپیمای پشتیبان بود که پس از عبور پایونیر ۱۰ از کمربند سیارکی، در سال ۱۹۷۳ به فضا پرتاب شد. این ماموریت برای دومین‌بار نگاهی نزدیک به مشتری و اولین تصاویر نزدیک از زحل را فراهم کرد و به مهندسان نقشه­‌هایی برای گردش در فضای سیاره‌­های بیرونی داد تا هنر مسیریابی میان­ سیاره‌­ای خود را بیازمایند.

نخستین سفرهای اکتشافی در منظومه­ شمسی

۴-اولین مسافر مشتری
۳۶۳ سال بعد از اینکه انسان برای اولین‌بار به کمک تلسکوپ به مشتری نگاه کرد، پایونیر ۱۰ در دسامبر ۱۹۷۳ اولین مهمان ساخته­ دست انسان در حوالی این سیاره غول‌پیکر بود. این فضاپیما حدود ۳۰۰ عکس در پرواز نزدیک خود به مشتری ثبت کرد که از فاصلۀ ۱۳۰۰۰۰ کیلومتری ابرهای مشتری گرفته شده بودند.

نخستین سفرهای اکتشافی در منظومه­ شمسی

۵-خانواده­ پایونیر
پایونیر کار خود را به عنوان یک ماموریت فضایی در دهه­ ۱۹۵۰ آغاز کرد و رفته رفته به فضاپیماهای پیشرفته‌­تری مجهز شد؛ از جمله ماموریت سیاره­ ناهید که چند کاوشگر برای بررسی عمق ابرهای سمی آن به فضا پرتاب شدند.

نخستین سفرهای اکتشافی در منظومه­ شمسی

۶- یک پایونیر و یک پایونیر

دنیای موسیقی ون هالن (Eddie Van Halen) را دارد، اما دنیای علم ون آلن (James Alfred Van Allen). وی از کاوشگر پایونیر ۱ تا ۱۱ ، یک ستاره در اکتشافات سیاره­‌ای بود. جیمز ون آلن را به عنوان اولین اکتشافگر علمی فضا می­ شناسند که عضو ثابت ماموریت فضایی پایونیر بود. او از اولین تلاش­‌ها برای سفر به ماه تا ماموریت­‌های پایونیر ۱۰ و ۱۱ نقش مهمی در تیم تحقیقاتی داشت.

نخستین سفرهای اکتشافی در منظومه­ شمسی

۷- دورترین…برای مدتی
بیش از ۲۵ سال پایونیر ۱۰ دورترین شیء ساختۀ دست انسان بود که رکورد عبور از کمربند سیارکی، مدار مشتری و حتی مدار پلوتو را نیز شکسته بود. ویجر ۱ با سرعتی بیشتر از پایونیر عنوان دورترین فضاپیما را در سال ۱۹۹۸ از آن خود کرد و تا امروز نیز این عنوان را در اختیار دارد.

نخستین سفرهای اکتشافی در منظومه­ شمسی

۸-آخرین تماس
ما در ۱۰ ژانویه ۲۰۰۳ ارتباط خود را با پایونیر ۱۰ از دست دادیم. مهندسان بر این گمان بودند منبع انرژی آن به پایان رسیده و دیگر انتظاری برای برقراری ارتباط وجود ندارد. ما دوباره در سال ۲۰۰۶ برای برقراری ارتباط تلاش کردیم اما شانس با ما یار نبود. آخرین سیگنال از پایونیر ۱۱ در سپتامبر ۱۹۹۵ به دست ما رسید. عمر هر دو ماموریت دو سال تعیین شده بود.

نخستین سفرهای اکتشافی در منظومه­ شمسی

۹-کشتی­‌های کهکشانی
پایونیر ۱۰ و ۱۱ دو فضاپیما از پنج فضاپیمایی بودند که سرعت کافی برای خروج از منظومه­ شمسی و سفر به فضای میان ستاره‌­ای را داشتند. سه فضاپیمای دیگر (ویجر ۱،۲ و افق­‌های نو) هنوز با زمین ارتباط دارند. اکنون دوقلوهای پایونیر خاموش هستند. پایونیر ۱۰ به سوی ستارۀ سرخ دبران (چشم گاو) در حال حرکت است و ۲ میلیون سال دیگر به آن می ­رسد. پایونیر ۱۱ نیز به سمت صورت فلکی عقاب در حال پیشروی است و ۴ میلیون سال دیگر از کنار آن عبور می­ کند.

نخستین سفرهای اکتشافی در منظومه­ شمسی

۱۰-پیام اصلی به کیهان
پایونیر ۱۰ و ۱۱ سال‌ها پیش از رکورد معروف خود، حامل پیام اصلی زمین به کیهان بودند. همانند رکورد ویجر، لوح پایونیر زاییدۀ ذهن کارل سیگن بود که قصد داشت اگر هر تمدن بیگانه‌­ای این فضاپیما را مشاهده کرد، بدانند ساختۀ دست چه کسانی بوده و چطور با آنها ارتباط برقرار کنند. لوح‌­ها موقعیت مکانی ما در کهکشان را نشان می­ دادند و طرحی از یک زن و مرد بر روی آن کشیده شده بود.

منبع: بیگ بنگ

تاریخ و فرهنگ فضایی جهان |

نظر شما
اخبار مرتبط

کاتالوگ مرجعی از اثرات اجرام منظومه شمسی ایجاد شد

1397/05/24
تیمی از اخترشناسان در موسسه کارل سیگن دانشگاه کرنل اقدام به طراحی یک کاتالوگ مرجع از انعکاس هندسی و طیف ۱۹ جرم سماوی کردند که نشان‌دهندۀ تنوع اجرام در منظومه شمسی است: ۸ سیاره، از سنگی گرفته...

پربازدیدکننده ترین خبر

برنامه‌ریزی در حوزه فضا باید واقعی باشد تا فضایی

سیروس برزو از پیشکسوتان و روزنامه‌نگاران حوزه علم نجوم در یادداشتی این‌چنین آورده است: آنچه طی سال‌های اخیر روی‌داده، نشان‌دهنده آن است که سند جامع هوافضا بنا به دلایل مختلف قابل‌اجرا نیست. بررسی و تصویب مرحله نخست این سند با توجه به وضعیت هوافضای کشور در سال ۹۰ به پایان رسید. جدای از این‌که باید دید این مصوبه در همان زمان آیا بر پایه واقعیت‌ها شکل گرفت یا خیر؛ کارشناسان و متصدیان این فناوری به‌خوبی مطلع هستند که شرایط امروز ایران و نگاه مسئولان فعلی با دیدگاه‌های مسئولان در زمان تصویب این سند فاصله بسیار دارد. در مورد کاوشگرها و آزمایش‌های زیستی انجام‌شده درگذشته، نیز متأسفانه سیاست درستی در پیش‌گرفته نشده بود و باید مورد تجدیدنظر قرار بگیرد. اگر پرتاب حیوانات به ارتفاع‌های بالا در اواخر دهه ۱۹۴۰ و دهه بعد آن را به‌دقت بررسی کنیم می‌بینیم اهداف اصلی این عملیات نظامی بوده و ربطی به فضانوردی سرنشین دار نداشته است. چه در آمریکا و چه شوروی، در آن دوران درصدد ساخت هواپیماهایی بودند که به شکل بالستیک بتواند خود را به خاک دشمن برساند به همین دلیل لازم بود بدانند در این شرایط وضعیت دستگاه‌های بدن چطور کار می‌کند. اما بعد که نظر نظامی‌ها به بالا بردن قدرت موشک‌های قاره‌پیما جلب شد از پرتاب‌های بالستیک موجود زنده خودداری کردند. در مورد آزمایش‌های قبلی و پرتاب کاوشگرها در ایران با موجود زنده نیز متأسفانه نگاه به مقوله پرتاب کاوشگرها اشتباه و ناشی از عدم اطلاع دقیق دست‌اندرکاران از واقعیت‌های پشت پرده پرتاب حیوانات در برنامه‌های غیرمداری بود. به همین دلیل ادامه این کار، اشتباه و هدر دادن هزینه است. چنانچه روزی ایران سفینه سرنشین دار خود را بسازد و بخواهد سامانه‌های آن را آزمایش کند بازهم آزمایش‌های انجام‌شده با کاوشگرها مفید نخواهد بود بلکه باید همان سفینه با حیوانات مورد آزمایش قرار بگیرد لذا ادامه پرتاب کاوشگرها هدر دادن بودجه است.