استارت‌آپ هنگ‌کنگی به دنبال نقشه‌برداری سه‌بعدی ماهواره‌ای از بادها

یک استارت‌آپ هنگ‌کنگی با هدف توسعه نخستین سامانه جهانی جمع‌آوری داده‌های سه‌بعدی باد از طریق ماهواره، قصد دارد صنعت انرژی بادی، حمل‌ونقل و بیمه را متحول کند. این شرکت اعلام کرده‌است که در گام نخست، طی ۱۸ ماه آینده دو ماهواره به فضا پرتاب می‌کند و سپس با افزودن پنج ماهواره دیگر، یک منظومه کامل برای پوشش جهانی داده‌های باد ایجاد خواهد کرد.

استارت‌آپ استلروس (Stellerus Technology) که در سال ۲۰۲۳ توسط گروهی از اساتید دانشگاه علم و فناوری هنگ‌کنگ (Hong Kong University of Science and Technology به اختصار HKUST) تاسیس شده، در نظر دارد نخستین ارائه‌دهنده داده‌های سه‌بعدی باد در جهان شود؛ داده‌هایی که برای بهبود پیش‌بینی‌های جوی و مدیریت ریسک در صنایع کلیدی نقشی حیاتی دارند.

این شرکت برای استفاده از داده‌ها و الگوریتم‌های ماهواره‌ای متعلق به دانشگاه HKUST، حق امتیاز ویژه‌ای پرداخت کرده‌است. داده‌های مورد استفاده از تصاویر دیجیتالی با دقت ۰٫۵ متر به‌دست می‌آیند که از بالاترین وضوح در میان ماهواره‌های غیرنظامی برخوردارند.

ترکیب حسگرهای فراطیفی و هوش مصنوعی

استلروس از حسگرهای فراطیفی (Hyperspectral Sensors) برای گردآوری داده‌های نوری از جو زمین بهره می‌گیرد. این داده‌ها با استفاده از سامانه‌های هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) تحلیل می‌شوند تا میزان گازهای دی‌اکسیدکربن، متان و بخار آب اندازه‌گیری و تغییرات سرعت و جهت باد در ارتفاعات مختلف محاسبه شود.

به گفته کارشناسان، چنین داده‌هایی تاکنون در مقیاس جهانی برای تحلیل‌های هواشناسی در دسترس نبوده است. ناسا نیز پروژه‌هایی مشابه را بررسی کرده، اما هزینه‌های بالای پرتاب منظومه‌های ماهواره‌ای مانع اجرای کامل آن‌ها شده است. ناسا هم‌اکنون فناوری لیزری ویژه‌ای برای اندازه‌گیری باد از فضا در دست آزمایش دارد و در همکاری با اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (National Oceanic and Atmospheric Administration به اختصار NOAA) در حال توسعه سامانه‌های سنجش از دور پیشرفته است.

صرفه‌جویی گسترده برای نیروگاه‌های بادی و اپراتورهای شبکه

چین در حال حاضر بزرگ‌ترین ناوگان نیروگاه‌های بادی جهان را در اختیار دارد و داده‌های سه‌بعدی دقیق از باد می‌تواند به افزایش بهره‌وری و کاهش چشمگیر هزینه‌های عملیاتی این نیروگاه‌ها کمک کند. فناوری ماهواره‌ای استلروس قادر است هزینه ساخت برج‌های پایش باد را تا ده‌ها میلیون یوان کاهش دهد.

این شرکت در حال مذاکره با توسعه‌دهندگان نیروگاه‌های بادی و شرکت‌های دولتی اپراتور شبکه برق چین است که تمایل دارند با پرداخت هزینه، از داده‌های سه‌بعدی باد این شرکت استفاده کنند.

کاربردهای گسترده در صنایع جهانی

به باور کارشناسان حوزه اقلیم و انرژی، اگر پروژه استلروس طبق برنامه اجرا شود، می‌تواند تحولی اساسی در پیش‌بینی‌های جوی، کاهش ریسک‌های آب‌وهوایی و افزایش بازدهی انرژی‌های تجدیدپذیر ایجاد کند. این نوآوری، مکمل فناوری‌های سنجش از دور موجود در جهان خواهد بود و زمینه را برای همکاری‌های بین‌المللی تازه در حوزه‌های اقلیم، هواشناسی، حمل‌ونقل و بیمه فراهم می‌کند.