رئیس سازمان فضایی ایران از ساخت یک محموله تحقیقاتی برای کاوش در ماه خبر داد
طبق اظهارات رئیس سازمان فضایی ایران، یک محموله تحقیقاتی برای کاوش در ماه به همراه سه ماهواره تا اوایل دی۱۴۰۴ به فضا پرتاب میشود.
این ماموریت مشترک میان دولت، دانشگاهها و شرکتهای خصوصی برای تولید و ارسال نخستین محموله تحقیقاتی ایرانی به سطح ماه بخشی از برنامه بینالمللی «چانگ ۸» چین محسوب میشود.
در این طرح، ایران علاوه بر طراحی و آمادهسازی محموله علمی، در پرتاب همزمان سه ماهواره تحقیقاتی نیز مشارکت دارد. این همکاری چندجانبه بخشی از تلاشهای راهبردی سازمان فضایی کشور برای ورود فعالتر به ماموریتهای اکتشافات ماه و حوزه نجوم به شمار میرود.
جزئیات محموله تحقیقاتی ایران برای کاوش در ماه
طبق صحبتهای رئیس سازمان فضایی ایران، در کنار پروژه بینالمللی اکتشاف ماه که با محوریت چین و تحت برنامه «چانگ ۸» اجرا میشود، محموله تحقیقاتی پیشرفته کاوش در ماه ایران نیز جزو اهداف این پروژه است.
این محموله که بهوسیله حامل فضایی چینی به سمت ماه ارسال میشود، برای اندازهگیری اختلاف ظرفیت الکتریکی سطح ماه در نقاط مختلف طراحی شده است؛ دادههایی که در تحلیل ساختار خاک، تعاملات پلاسمای خورشیدی و امکانسنجی استفاده از منابع محلی بسیار موثر هستند. حسن سالاریه این پروژه را یکی از مهمترین گامهای علمی کشور در حوزه تحقیقات قمری میداند و اعلام میکند: «تیمهای پژوهشی ایرانی بهطور کامل مسئول طراحی، ساخت و آزمایش این محموله هستند.»
برنامه پرتاب این ماموریت همزمان با پرتاب سه ماهواره سنجشی داخلی «ظفر»، «پایا» و نمونه دوم «کوثر» انجام میشود که بهترتیب توسط مجموعههای دولتی، دانشگاهی و خصوصی ساخته میشوند.
در صورت نبود مشکلات فنی یا تغییر زمانبندی، این سه ماهواره اواخر آذر یا اوایل دی سال جاری بهصورت همزمان از سکوی پرتاب راهی مدار میشوند.
سالاریه این رویداد سهگانه را یک رقابت سازنده و نقطه عطف در صنعت فضایی ایران توصیف میکند.
او همچنین به دستاوردهای فضایی سال گذشته اشاره میکند؛ از جمله پرتاب موفق ماهوارهبر «قائم ۱۰۰»، ارسال ماهواره «چمران» با قابلیت تغییر مدار و آزمایش موفق بلوک انتقال مداری «سامان» که ایران را به سمت ساخت سامانههای پیچیدهتر هدایت میکند.
در کنار این پیشرفتها، سالاریه اهمیت زیرساختهای زمینی را یادآور میشود؛ مراکزی چون پایگاه سلماس و مرکز فضایی چناران (گلبهار) که با افزایش سرعت کنترل و فرماندهی، زمان آزمایش در مدار را کاهش میدهند و کارایی تیمهای هدایت مأموریت را به شکل قابلتوجهی ارتقاء میدهند.
آغاز عصر اقتصاد فضایی ایران از پایگاه فضایی چابهار
سالاریه در ادامه سخنان خود از پایان مراحل آمادهسازی پایگاه فضایی چابهار و برنامهریزی برای نخستین پرتاب آزمایشی از این مرکز خبر میدهد. به گفته او، این اقدام آغازگر جریان اقتصادی تازهای در صنعت فضایی کشور است.
این پایگاه که در جنوبیترین نقطه ایران واقع شده، به دلیل موقعیت جغرافیایی نزدیک به خط استوا قادر است پرتابهایی با بازده مداری بالا انجام دهد و دسترسی مستقیم به مدارهای حساس مانند مدار خورشیدآهنگ را ممکن میسازد.
سالاریه همچنین اشاره میکند که چابهار در آینده میتواند به دروازه بینالمللی پرتاب ماهواره برای کشورهای منطقه و همپیمانان فضایی ایران تبدیل شود، بهگونهای که خدمات پرتاب و کنترل ماموریت از خاک ایران ارائه میگردد.
او در بخش دیگری از اظهارات خود به پروژههای راهبردی در دست اجرا میپردازد و از پرتاب نمونه آزمایشی منظومه ماهوارهای «شهید سلیمانی» تا پایان سال جاری خبر میدهد؛ منظومهای که نخستین گام عملی ایران برای ورود به حوزه توسعه شبکههای چندماهوارهای محسوب میشود.
هدف این برنامه، حرکت از تکماهوارهسازی به سمت صنعتیسازی انبوه است تا توان طراحی، تولید و بهرهبرداری از ماهوارهها در تعداد زیاد و در بازههای زمانی کوتاه بهطور پایدار شکل گیرد.
سالاریه این تحول را نقطهای کلیدی در تغییر رویکرد سازمان فضایی از ماموریتهای علمی محدود به فعالیتهای زیرساختی و اقتصادی بزرگمقیاس میداند که میتواند ایران را به یکی از بازیگران فعال منطقه در اقتصاد فضایی تبدیل کند.