اهمیت ساخت‌وساز و خدمات‌رسانی در مدار برای آینده حوزه فضا

0 240

فناوری‌ها و سامانه‌های «خدمات‌رسانی، مونتاژ و ساخت قطعات در فضا» (ISAM) مدت‌هاست که مورد توجه سازمان‌های و شرکت‌های خصوصی قرار گرفته است. به عقیده کارشناسان، ISAM قابلیت این را دارد تا ضمن متحول کردن معماری‌های فضایی، مزایای بسیاری را برای فعالان صنعت فضا ارائه دهد و می‌تواند از سوخت‌گیری ماهواره‌ها در مدار و بازیافت زباله‌های فضایی گرفته تا ساخت و مونتاژ فضاپیماها در فضا مورد استفاده قرار گیرد.

فعالان حوزه فضا می‌گویند ایالات متحده در کنار موفقیتش در کاهش چشمگیر هزینه‌های پرتاب طی سال‌های اخیر، از ظرفیت‌های ISAM برای پیشبرد اهداف این کشور در حوزه فضای بیرونی زمین استفاده کند. برخی کارشناسان معتقدند آینده فضا با خدمات، مونتاژ و ساخت در مدار زمین پیش می‌رود؛ از این رو کشورها و شرکت‌هایی که بر ISAM تسلط دارند و از مزایای آن بهره می‌برند، طی دهه‌های آینده در عرصه فضا قدرت برتر را خواهند داشت. پیشنهاد می‌کنیم مطلب جالب پاکسازی زباله‌های فضایی با استفاده از آهنربا را مطالعه کنید.

نوآوری‌های ISAM و ایجاد تحول در صنعت فضایی

رشد ظرفیت‌های نوآورانه ISAM را می‌توان طی سالیان اخیر در برخی موارد جستجو کرد؛ از جمله توسعه قطعات در فضا توسط شرکت آمریکایی ردوایر (Redwire) برای ایستگاه فضایی بین‌المللی، ماموریت‌های سوخت‌رسانی به ماهواره‌ها با هدایت شرکت آمریکایی نورثروپ گرومن (Northrop Grumman) و خارج کردن زباله‌های فضایی از مدار توسط شرکت ژاپنی استرواسکیل (Astroscale) با استفاده از ابزار السا-دی (ELSA-d) این شرکت.

زباله فضایی مدار زمین
فضاپیمای السا-دی شرکت استرواسکیل

کارشناسان آمریکایی با توجه به چنین ماموریت‌هایی اظهار می‌کنند استفاده از قابلیت‌های ISAM می‌بایست توسط سازمان‌های دولتی این کشور مورد استقبال قرار گیرد، زیرا برنامه‌های اکتشاف فضایی و امنیت ملی ایالات متحده به دنبال معماری‌های فضایی نوینی هستند که در قیاس با فناوری‌های فعلی، مقرون‌به‌صرفه‌تر، سازگارتر و انعطاف‌پذیرتر بوده و از امکان پیکربندی مجدد برخوردارند.

ناسا از طریق مشارکت‌های دولتی و خصوصی که توسط اداره ماموریت فناوری فضایی (STMD)، آژانس پروژه‌های پژوهشی پیشرفته دفاعی یا دارپا (DARPA) تامین بودجه می‌شوند جزو حامیان قابلیت‌های نوظهور ISAM به شمار می‌رود. اخیرا نیروی فضایی ایالات متحده (U.S. Space Force) نیز از طریق برنامه اوربیتال پرایم (Orbital Prime) این سازمان، خود را در میان پشتیبانان چنین فناوری‌هایی جای داده است.

این پروژه‌ها ریسک فنی را به شدت کاهش می‌دهند و راه را برای استقرار قابلیت‌های پیشرفته‌تر در فضا هموار می‌کنند. چنین سرمایه‌گذاری‌های اولیه‌ای به راهکارهای تجاری نوینی تبدیل شده که می‌توانند بازگشت سرمایه ارزشمندی را به کشورها ارائه دهند؛ آن هم در زمانی که قدرت‌های فضایی با تمام تلاششان به دنبال حفظ و گسترش برتری خود در عرصه فضا برای مقابله با تهدیدات رقبا علیه دارایی‌های ملی و حمایت از تقاضای فزاینده در این حوزه هستند.

ISAM و افزایش توان رقابت در حوزه فضا

برنامه‌های نوآورانه‌ای مانند پلت‌فرم‌های پایدار، تداخل‌سنجی نوری با محدوده تشخیص بالا، ماهواره‌های خود مونتاژ، استفاده از منابع میدانی و نیز تعمیر و سوخت‌گیری ماهواره‌ها در مدار، اکنون قابل دستیابی و مورد نیاز هستند و این فناوری‌ها می‌توانند برتری در عرصه فضای بیرونی زمین را نسبت به سایر رقبا برای این قدرت‌ها به ارمغان بیاورند. در همین رابطه مطلب لزوم تدوین قوانین جدید برای خدمات‌رسانی به ماهواره‌ها در مدار را بخوانید.
سوخت رسانی در مدار زمین ماهواره فضاپیما
چین پیش از این قابلیت‌های ISAM خود را در برخی فناوری‌ها نشان داده است؛ از جمله ماهواره شیجیان-۲۱ (Shijian-21) که ماموریتی برای حذف زباله‌های فضایی از مدار زمین بوده و مدتی پیش موفق شد یک ماهواره از کار افتاده را به مدار قبرستان منتقل کند. چنین ماموریتی نشان می‌دهد چین در حال کاهش فاصله خود با ایالات متحده در حوزه فناوری‌های فضایی است. علاوه بر آمریکا، چین، روسیه و برخی دیگر از کشورها با درک قدرت این قابلیت‌ها، در حوزه ISAM و بخش‌های مرتبط با آن سرمایه‌گذاری می‌کنند.
اکنون که بازار توسعه فناوری‌های نوظهور و ارائه خدمات در مدار در حال تبدیل شدن به رقابتی داغ در میان قدرت‌های فضایی جهان است، باید دید آینده این حوزه به کجا می‌رسد؛ آیا ISAM می‌تواند در سال‌ها و دهه‌های آتی به عنوان معیاری برای برتری کشورها در حوزه فضا برشمرده شود؟
منبع spacenews
با اشتراک گذاری مطلب از اسپاش حمایت کنید
https://espash.ir/?p=66474
مطالب پیشنهادی اسپاش
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها