ستاره‌های صورت فلکی جبار (شکارچی)+آموزش راهنمای رصد

0
زمان مطالعه: 4 دقیقه

افسانه صورت فلکی جبار (شکارچی) چیست؟

صورت فلکی جبار يا اوريون (Orion) شكارچی بزرگ آسمان شب‌های زمستان، یک صورت فلكی زيبا و پر ابهت با ستارگانی بارز است. طلوع ستارگان اين صورت فلكی، نويدبخش آغاز زمستان در نيمكره شمالی زمين بوده و زمان رسیدن آن به نصف‌النهار اوایل بهمن و مساحتش ۵۹۴ درجه مربع است.

این صورتواره آسمانی در استوای سماوی قرار دارد و به همین دلیل، نیمی از آن در نیم‌کره جنوبی آسمانی و نیم دیگر آن در نیم‌کره شمالی آسمان قرار دارد و از همه نقاط زمین قابل دیدن است. جبار شکوهمند و بزرگ یکی از صورت‌های فلکی است که بسیار به نام خود شباهت دارد، صورت فلکی عقرب (Scorpius) نیز اینگونه است.

شکارچی قدرتمندی که سپری از پوست شیر در دست و گرزی در دست دیگر دارد و در حال جنگ با ثور است، در حالی که سگ‌های بزرگ و کوچک او پشت سرش هستند و خرگوش، شکار مورد علاقه‌اش زیر پایش است!

در همین رابطه بخوانید: بزرگترین ستاره کهکشان راه شیری

صورت فلكی جبار را در آسمان شب چگونه پيدا كنيم؟

این صورت فلکی در فصول بهار و تابستان در آسمان روزگاهی قرار دارد و قابل رویت نیست. اما در شبهای پاییز و به ویژه زمستان، جبار در آسمان حکمرانی می‌کند. آسان‌ترین راه برای یافتن جبار، پیدا کردن کمربند آن است.

در شب‌های زمستانی با نگاه به نيمه جنوبی آسمان، سه ستاره هم‌نور خواهيد يافت كه روی يک خط مورب در كنار هم به ‌صف شده‌اند. اين سه ستاره، كمربند صورت فلكی جبار يا شکارچی بوده و به ترتیب از راست به چپ عبارتند از مِنطَقه (Mintaka)، نِظام (Alnilam) و نِطاق (Alnitak). دو ستاره در بالا و دو ستاره در پايين اين كمربند، تنه اصلی صورت فلكی جبار را تشكيل می‌دهند.

يكی از ستارگانی كه در بالا (چپ تصوير) به رنگ سرخ است، يک ستاره غول پير و رو به مرگ بوده و ستاره‌ای كه در پايين (راست تصوير) و به رنگ آبی دیده می‌شود، جوان و بسيار داغ می‌باشد.

Orion constellation
تصویری از صورت فلکی جبار، عکاس: بابک امین‌تفرشی – ایران، نقش‌ جهان

ستاره‌های صورت فلكی جبار

ستاره‌ آلفا-جبار (α-Ori Star): نام عربی این ستاره‌ غول‌پیکر و قرمز، ابط‌الجوزا (Betelgeuse) است و با قدر ظاهری ۰/۰تا ۱/۳، ۶۴۳ سال نوری فاصله از زمین فاصله دارد. ابط‌الجوزا ستاره‌ای غول‌پیکر و قرمز است که در شانه شرقی شکارچی جای دارد. ابط‌الجوزا ستاره‌ایست متغیر با عمر حدود ۸ میلیون سال که نهایتا تا ۵۰ هزارسال دیگر با یک انفجار ابرنواختری به پایان عمر خود می‌رسد؛ فاصله‌اش از زمین ۶۴۳ سال نوری است.

ستاره‌ بتا-جبار (β-Ori Star): نام این ستاره‌ غول‌پیکر و آبی مایل به سفید، پای شکارچی (Rigel) است. پای شکارچی دارای قدر ظاهری ۰/۰۵ تا ۰/۱۸ بوده و ۸۶۰ سال نوری از زمین فاصله دارد.

در همین رابطه بخوانید: منظومه شمسی چند سیاره دارد؟

صورت فلکی جبار
ستاره‌های صورت فلکی شکارچی

اجرام عمقی آسمان

اگر به ستارگان كمربند جبار كمی دقت كنيد، اندكی پايين‌تر از آن‌ها يک لكه مات خواهيد يافت. اين لكه مات كه در آسمان صاف قابل رويت است، سحابی جبار (M42) نام دارد. این سحابی محل زايش ستارگان، مهد كودكی از ستارگان جوان و تازه متولدشده است.

M42 همرا با M43 در زیر کمربند جبار قرار گرفته و خنجر جبار را در ذهن تداعی می‌کند! این سحابی حدود ۱۵۰۰ سال نوری از ما فاصله دارد و از توده‌های ابری متشکل از گازهای نورانی تشکیل شده است. سحابی M78 یک سحابی بازتابی (Reflection Nebula) است و در فاصله ۱۶۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد. M78 به راحتی در تلسکوپ‌های کوچک به عنوان یک ابر مبهم یافت می‌شود و شامل دو ستاره از قدر ۱۰ است.

M42 nebula
سحابی جبار

بارش شهابی جبار

این شهاب‌باران یکی از بارش‌های شهابی سالانه ‌است که کانون بارش آن در صورت فلکی جبار قرار دارد. بارش شهابی جباری بارش خیلی مشهوری نیست، با این وجود مورد توجه منجمان است. در این بارش به طور میانگین هر ساعت ۲۰ شهاب را می‌توان مشاهده کرد.

افسانه صورت فلكی اوریون

در نمودارهای قدیمی، ستاره‌های این صورت فلکی به طرزی نشان داده می‌شد که شکارچی گرز پر زرق‌وبرق خود را به همراه سپر، به همسایه غرانش، ثور (Thor)، نشان می‌داد. در افسانه‌های یونانی، جبار پسر پوزئیدون (Poseidon)، خدایی که بر دریا حکومت می‌کند، محسوب می‌شود. او با نیش عقرب (Scorpius) به تلافی ادعاها و لاف زدن‌های بی‌جایش کشته شد و به تقاضای آرتمیس (Artemis)، معشوقه‌اش، در آسمان برابر قاتل خود در غرب قرار داده شده تا با عقرب که از شرق طلوع می‌کند، در مقابله باشد.

در افسانه‌ای دیگر، جبار هفت حوری زیبا به نام پروین (Pleiades) را تعقیب می‌کند و شکست می‌خورد. ستاره‌های خوشه پروین به دامن صورت فلکی مجاور یعنی ثور پناه می‌برند و هنوز به نظر می‌رسد که جبار در آسمان شب به دنبال آن‌هاست! این داستان افسانه اوریون و ستاره‌های این صورت فلکی بود.

اگر این مقاله برای شما مفید بوده است، پیشنهاد می‌کنیم مقاله‌ای را که درباره یافتن صورت‌های فلکی به طور آنلاین و ابزار نجومی نقشه آسمان شب نوشته شده است، بخوانید.

خرید آنلاین برچسب با طرح فضا خرید آنلاین تلسکوپ خرید آنلاین قاب گوشی خرید آنلاین کتاب های نجومی خرید آنلاین کیف با طرح فضا خرید آنلاین لباس با طرح فضا  خرید آنلاین لوازم تحریر با طرح فضا خرید آنلاین ماگ با طرح فضا
با اشتراک گذاری مطلب از اسپاش حمایت کنید
https://espash.ir/?p=65362
مطالب پیشنهادی اسپاش
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها