تِس به دنبال سیاره هایی در همسایگی زمین

0 696

مأموریت تازه ناسا که تلسکوپی فضایی با هدف یافتن سیاره‌های فراخورشیدی نزدیک به زمین است ده روز دیگر و بر دوش ماهواره‌بر فالکون (Falcon) عازم مدار زمین می‌شود.
پا گذاشتن در جای پای رصدخانه فضایی کپلر ناسا (NASA)، کار ساده‌ای نخواهد بود. کپلر که در سال ۲۰۰۹ مأموریت خود را آغاز کرد، مسئول کشف حدود سه چهارم از بیش از ۳۷۰۰ سیاره فراخورشیدی شناخته بوده است.
در بین رصدهای کپلر همچنین هزاران گزینه دیگر وجود دارند که نامزد قرار گرفتن در فهرست سیاره‌های فراخورشیدی هستند.
حالا ناسا آماده می‌شود تا قدم بعدی خود را بردارد. طی چند روز آینده (۱۶ آوریل) این آژانس فضایی در نظر دارد تا ماموریت تازه شکارچی سیاره‌های فراخورشیدی خود به نام ماهواره نقشه بردار فراخورشیدی‌های گُذران (TESS) را راهی فضا کند.
ماموریتی ۳۳۷ میلیون دلاری که بیش از ۲۰۰ هزار ستاره درخشان نزدیک به خورشید را زیر نظر خواهد گرفت و در اطراف آن ها به دنبال سیاره های احتمالی خواهد گشت که از مقابل قرص این ستاره‌ها عبور می کنند.
با توجه به تعداد ستاره‌هایی که این مأموریت آن‌ها را زیر نظر خواهد گرفت به نظر می‌رسد از نظر تعداد این مأموریت نتواند موفقیت کپلر را تکرار کند و تعداد سیاره‌های کمتری  را بیابد. اما کیفیت آنچه خواهد یافت می‌تواند به طور چشمگیری مهم و ارزشمند باشد.
سارا سیگر (Sarah Sieger)، سیاره شناس برجسته موسسه فناوری ماساچوست (MIT)، اهمیت این مأموریت را نه در تعداد سیاره‌هایی که خواهد یافت که در نزدیکی آن‌ها به خورشید می‌داند.
این مأموریت با هدف پیدا کردن سیاره‌هایی طراحی شده است که ستاره‌شناسان امکان بررسی جزیی‌تر و دقیق‌تر آن‌ها را دارند. بر اساس گزارشی تحقیقاتی، انتظار می‌رود این فضاپیما بتواند بیش از ۵۰۰ سیاره فراخورشیدی پیدا کند که ابعاد آن‌ها از دو برابر ابعاد زمین تجاوز نمی‌کند.
این سیاره‌ها بستر و بنیاد تحقیقات سال‌ها و دهه‌های آتی را خواند ساخت و شاید نخستین اهدافی باشند که ستاره‌شناسان امکان بررسی دقیق تر وجود حیات احتمالی در آن را بیابند.


تشابه کپلر و تس
تشابه مهم دو مأموریت کپلر و تِس (TESS) به این برمی‌گردد که هر دو آن‌ها به روش گذر به دنبال سیاره‌های فراخورشیدی می‌گردند.
روش گذر یکی از روش‌های محبوب برای جست‌وجوی سیاره‌های فراخورشیدی است. اگر صفحه مداری سیاره فراخورشیدی که به دور ستاره‌ای دیگر در حال گردش است در راستای خط دید ما، از زمین قرار داشته باشد، هر بار که این سیاره از مقابل قرص ستاره مادر خود عبور می‌کند، باعث می‌شود تا اندکی از نور ستاره مادر، کاهش یابد. این همان اتفاقی است که در منظومه شمسی و از روی زمین هنگام رخ دادن خورشید گرفتگی یا گذرهای زهره و عطارد شاهد آن هستیم.
اگر رصدخانه و تلسکوپ و ابزارهای رصدی ما توان تفکیک کافی را داشته باشند، می‌توانند این افت نوری ناشی از گذر را ثبت کنند و با توجه به اینکه سیاره‌ها در بازه‌های تناوبی مشخصی ستاره مادر را دور می‌زنند با رصد تکرار و تناوب این افت منحنی نوری می‌توان از وجود سیاره در اطراف ستاره هدف مطمئن شد.
این روش شاید بهترین روش برای پیدا کردن سیاره‌های فراخورشیدی نباشد. دلیل آن هم این است که تنها زمانی می‌توان به این روش اطمینان کرد که مداری سیاره به دور ستاره مادر، در راستای خط دید ما از زمین باشد. اما گستردگی و تعداد بالای سیاره‌های فراخورشیدی در اطراف ستاره‌ها، باعث شده است که همین احتمال اندک نیز منجر به کشف سیاره‌های زیادی شود.
تفاوت کپلر و تس
کپلر در بخش اولیه مأموریت خود بازه محدودی از آسمان را زیر نظر گرفته بود. این مأموریت مساحتی از آسمان تا فاصله تقریبی سه هزار سال نوری از زمین را زیر نظر داشت که در کل حدود ۰.۲۵% مساحت آسمان را تشکیل می‌داد.
برخلاف کپلر تِس، در فاصله‌ای نزدیک تر به زمین اما در وسعتی بیشتر به جست‌وجوی سیاره‌های فراخورشیدی خواهد پرداخت.  ستاره‌هایی در فاصله‌ای حداکثر تا ۹۰ پارسکی (۳۰۰ سال نوری) هدف تس خواهند بود اما تس به جای اینکه خود را به قاچ کوچکی از آسمان محدود کند حدود ۸۵درصد آسمان را زیر نظر خواهد گرفت به نقشه‌برداری از آن خواهد پرداخت. در این محدوده تس به بررسی حدود ۳۰ میلیون جرم سماوی می‌پردازد و انتظار می‌رود در اطراف برخی از ستاره‌های نزدیک به ما در این محدوده از عالم، سیاره‌های فراخورشیدی جذابی را به دام بیندازد.
نحوه انتخاب و زمان بندی رصدهای تس به گونه‌ای برنامه ریزی شده است که زمانی که تلسکوپ فضایی شش‌و‌نیم متری جیمز وب در حدود سال ۲۰۲۰ عازم مدار شد بتواند از نواحی مشابه تصویربرداری کند و بدین ترتیب اگر این تلسکوپ موفق به کشف سیاره‌های فراخورشیدی جذابی شد، جیمز وب توان بررسی دقیق تر آن‌ها را داشته باشد.
فراسوی تس
تس به زودی همراه دیگری نیز در مدار زمین خواهد داشت. آژانس فضایی اروپا، مأموریت خود به نام ماهواره توصیف فراخورشیدی (CES) را در اواخر سال جاری میلادی عازم مدار می‌کند. این مأموریت به اندازه‌گیری دقیق سیاره‌های فراخورشیدی کشف شده – در بازه ابعاد بزرگتر ازز یمن تا ابعاد نپتون – خواهد پرداخت. این آزانس همچنین در نظر دارد در دهه ۲۰۲۰ دو ماموریت پلاتو (به معنی افلاطون که در اصل از حروف ابتدایی نام وطلانی مأموریت به دست آمده است) را با هدف مطالعه فراخورشیدی‌های زمین مانند و ماموریت ARIEL را برای بررسی جو سیاره‌های فراخورشیدی عازم فضا کند.
گام بزرگ بعدی البته ماموریت جیمز وب خواهد بود که در صورت موفقیت می‌تواند گام بزرگی در تصویربرداری و داده‌گیری از دنیاهای فراخورشیدی نزدیک خورشید بردارد.
پرواز بر دوش شاهین
در صورتی که اتفاق غیر منتظره‌ای پیش نیاید، تِس  روز ۱۶ آوریل بر دوش پرتابگر فالکون – ۹ (Falcon-9) شرکت اسپیس ایکس (SpaceX)، از پایگاه فضایی کیپ کندی به فضا پرتاب خواهد شد. این مأموریت ناسا که با مشارکت MIT و سرمایه‌گذاری ابتدایی گوگل و در قالب یکی از پروزه‌های برنامه کاوشگران (Explorers) ناسا به فضا پرتاب می‌شود، از چهار سامانه تصویربرداری دیجیتال میدان دید باز برخوردار است.
هر یک از این  سامانه‌ها میدان دیدی معادل ۲۴ در ۲۴ درجه قوس دارند و از ترکیبی زا لنزهای اپتیکی متنوع تشکیل شده‌اند.
مدت پیش‌بینی شده برای مرحله اولیه مأموریت حدود دو سال است و بسته به عملکرد آن ممکن است این مدت تمدید شود.

منبع سینا پرس
با اشتراک گذاری مطلب از اسپاش حمایت کنید
https://espash.ir/?p=6166
مطالب پیشنهادی اسپاش
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها