1398/04/19

حداقل هزینه سفر به فضا چقدر است؟

اکنون در مقطعی از عصر فضا قرار داریم که هزینه پرتاب‌های فضایی رو به کاهش است و همزمان شرکت‌ها و سازمان‌های فضایی به دنبال ایجاد بازار توریسم فضایی هستند. مقاله‌ای که اخیرا توسط موسسه ریزن (Reason Foundation) منتشر شده، محاسباتی را برای تخمین حداقل هزینه یک بلیط رفت و برگشت به مدار در بازار توریسم فضایی...
حداقل هزینه سفر به فضا چقدر است؟

اکنون در مقطعی از عصر فضا قرار داریم که هزینه پرتاب‌های فضایی رو به کاهش است و همزمان شرکت‌ها و سازمان‌های فضایی به دنبال ایجاد بازار توریسم فضایی هستند. مقاله‌ای که اخیرا توسط موسسه ریزن (Reason Foundation) منتشر شده، محاسباتی را برای تخمین حداقل هزینه یک بلیط رفت و برگشت به مدار در بازار توریسم فضایی انجام داده است. نکته‌ای که با مطالعه این مقاله به ذهن متبادر می‌شود این است که اگر حامل‌های فضایی استارشیپ (Starship) و سوپرهوی (Super Heavy) متعلق به اسپیس ایکس (SpaceX)، با هدف‌گذاری‌های قیمتی ایلن ماسک (Elon Musk) هم‌راستا باشند، ممکن است قیمت‌ها در بازار سفرهای فضایی زودتر از چیزی که مردم فکر می‌کنند به تعادل برسد.

در این مقاله که با عنوان "اقتصاد فضا: صنعتی آماده راه‌اندازی" توسط جف گریسون (Jeff Greason) و جیمز سی. بنت (James C. Bennett) به نگارش در آمده است، قیمت یک سفر دوطرفه مداری در یک بازار متعادل به این صورت تخمین زده شده است: «یک نگرش فکری در مورد هزینه سفرهای فضایی می‌تواند با ذکر این نکته پایه‌گذاری شود که انرژی مورد نیاز برای حمل یک انسان به مدار LEO تقریبا 40 برابر انرژی مورد نیاز برای انتقال همان فرد از لس آنجلس آمریکا به سیدنی استرالیا می‌باشد. (البته در این محاسبه فقط انرژی در نظر گرفته شده است؛ برای مثال هواپیما نیاز ندارد با خود اکسیدکننده برای سوختش حمل کند و از هوای موجود در اتمسفر استفاده می‌کند، ضمن اینکه حرکت در محیط فضا نسبت به اتمسفر چالش‌های زیادی را با خود به همراه دارد. از سویی دیگر با یک سرچ ساده اینترنتی می‌توان متوجه شد که یک بلیط دوطرفه بدون توقف بین فرودگاه‌های این دو شهر حدودا 1068 دلار هزینه دارد که 40 برابر آن می‌شود 42720 دلار. اما در حال حاضر تنها وسیله موجود برای سفر به ایستگاه فضایی کپسول‌های سایوز روسیه است که یک سفر رفت و برگشت با آن‌ها بین 70 تا 80 میلیون دلار هزینه دارد.»

این محاسبات دقیق نیست چون فقط هزینه انرژی مقایسه شده و همانطور که نویسندگان گفته‌اند از بسیاری از فاکتورها صرف نظر شده است. یک حدس دیگر در مورد قیمت‌های آینده را می‌توان از توییت‌های ایلن ماسک برداشت کرد. وی در پاسخ به کاربری که فوریه امسال در توییتر از او در مورد هزینه ارسال هر کیلوگرم محموله به مدار LEO با حامل فضایی استارشیپ در مقایسه با فالکون 9 پرسیده بود پاسخ داد: حداقل 10 برابر ارزان‌تر!

در اینجا سعی می‌کنیم یک تخمین دقیق‌تر برای سفر به فضا نسبت به گریسون و بنت ارائه نماییم: ماهواره‌بر فالکون 9 حداکثر 22800 کیلوگرم محموله را با هزینه 62 میلیون دلار به مدار LEO ارسال می‌کند یعنی 2719 دلار برای هر کیلوگرم. برای تخمین زدن تعداد سرنشینانی که یک مدل مسافربری استارشیپ می‌تواند با خود به مدار LEO ببرد، می‌توانیم به مثال مقایسه دو هواپیمای ایرباس A380 مسافربری و A380-800F باربری اشاره کرد. طبق برنامه‌ریزی اولیه قرار بود که هواپیمای باربری 150 تن محموله حمل کند. مدل مسافربری A380 نیز ظرفیت حمل 555 مسافر را دارد. این یعنی هر مسافر به همراه صندلی، بار و مواد  مصرفی می‌تواند 270 کیلوگرم را اشغال کند.

پس با توجه توییت ایلن ماسک و هزینه 271.9 دلار برای هر کیلوگرم محموله، بلیط سفر دوطرفه هر مسافر تقریبا 73490 دلار قمیت خواهد داشت (اگر تمام بلیط‌های هر پرواز به فروش برسد). این هزینه تفاوت خیلی زیادی با تخمین 42720 دلاری بنت و گریسون ندارد. با این حال طبق تخمینی که از قرارداد اسپیس ایکس و ناسا برای استفاده از کپسول دراگون منتشر شده است، هر صندلی در این کپسول 44.4 میلیون دلار هزینه دارد و در صورتی که تنها 3 فضانورد با دراگون به فضا بروند باز هم هزینه هر پرتاب آن بیش از دو برابر هر پرتاب بدون سرنشین فالکون 9 خواهد شد. به این معنی که سوپرهوی و استارشیپ اگر یک دهم مبلغ را از توریست‌ها دریافت کنند، هر مسافر باید 4.44 میلیون دلار به اسپیس ایکس پرداخت نماید.

تفاوت سطح قیمت با سطح درآمد

تا زمانی که تقاضا از سمت مردم (یا ماهواره‌ها) برای ارسال به مدار از عرضه توسط ارائه‌کنندگان پرتاب بیشتر باشد، هزینه سفر بیشتر بازتاب‌دهنده تقاضا است تا هزینه پرتاب. به بیان ساده‌تر فعلا هزینه سفرهای فضایی در بازه چند ده میلیون دلاری قرار دارد و پس از ظهور شرکت‌های ارائه‌دهنده پرتاب با قیمت کم این هزینه تا مدتی همچنان در مقیاس میلیون دلار باقی خواهد ماند. برای مثال شرکت بیگلو (Bigelow) هزینه هر پکیج سفر خود با اقامت یک تا دماهه در ایستگاه فضایی را 52 میلیون دلار اعلام کرده است.

اما با توجه به تخمین‌های صورت‌گرفته که کمتر از 100 هزار دلار هستند و درآمدهای پیش‌بینی شده که بین 4 تا 40 میلیون دلار می‌باشند، رسیدن به یک بازار متعادل تابع دو فاکتور است. فاکتور اول، افزایش گسترده عرضه به کمک حامل‌های فضایی بازگشت‌پذیر اسپیس ایکس، بلو اوریجین (Blue Origin) و دیگر شرکت‌ها، و فاکتور دوم ایجاد رقابت در بازار می‌باشد. اگر رقابت در بازار وجود نداشته باشد سازمان‌های انعطاف‌ناپذیری همچون ناسا و روسکاسموس با قیمت‌های بالا بازار را بدست خواهند خواهند گرفت. اما با توجه به وعده‌های ایلن ماسک مسافران مریخ منتظر قیمت‌های مقرون به صرفه‌تری هستند.

به هر حال امید می‌رود با کاهش قیمت پرتاب‌های فضایی، این بازار بتواند به درصد رشد اسمی 24 درصدی نزدیک گردد تا ارزش بازار پرتاب‌های تجاری فضایی از زیر 10 میلیارد دلار به یک بازار چند تریلیون دلاری سفر در منظومه شمسی تبدیل شود. پیش‌بینی‌هایی که مبنی بر 1 تریلیون دلاری شدن صنعت فضایی در دهه 2040 صورت گرفته است، شاید در نگاه اول بلندپروازانه به نظر برسد اما باید توجه داشت که این عدد به معنی نرخ رشد سالیانه 3.6 درصدی می‌باشد، حال آنکه برای مثال اقتصاد آمریکا طی 20 سال گذشته نرخ رشد 4 درصدی داشته است.

منبع: thespacereview

توریسم فضایی | اقتصاد فضایی |

نظر شما
اخبار مرتبط

ناسا رقم‌های باورنکردنی برای سفر به ایستگاه بین‌المللی فضایی را تکذیب کرد

1398/03/22
پس از اعلام خبر‌های آمادگی ناسا برای همکاری با شرکت‌های خصوصی صنعت فضایی برای اعزام گردشگر به ایستگاه بین‌المللی فضایی گمانه‌زنی‌ها و شایعات بسیاری از جزییات این پروژه و هزینه‌های چنین سفری...

تاریخ نخستین سفر فضایی تجاری اسپیس ایکس اعلام شد

1398/04/10
جاناتان هوفلر (Jonathan Hofeller) معاون بخش فروش تجاری شرکت اسپیس ایکس (SpaceX) اعلام کرد این شرکت امیدوار است نخستین پرواز تجاری فضاپیمای استارشیپ (Starship) را در سال ۲۰۲۱ میلادی انجام...

پربازدیدکننده ترین خبر

آمریکا مدعی شد روسیه ماهواره‌ای با مقاصد جاسوسی را برای ایران به فضا پرتاب می‌کند

روزنامه آمریکایی واشینگتن‌ پست به‌نقل از مقامات آمریکایی ادعا کرد روسیه قصد دارد ماهواره‌ای را برای ایران به فضا پرتاب کند که توانایی تهران را در ردیابی اهداف بالقوه نظامی در سراسر خاورمیانه و فراتر از آن بسیار بالا خواهد برد. این روزنامه مدعی شد روسیه طی توافقی با ایران، یک ماهواره سنجشی موسوم به کانوپوس-وی (Kanopus-V) را برای تهران در مدار زمین قرار خواهد داد که امکان نظارت مستمر بر امکانات مختلف از پالایشگاه‌های نفت خلیج فارس و پایگاه‌های نظامی رژیم صهیونیستی گرفته تا پادگان‌های آمریکا در عراق را فراهم می‌کند.