از نظر بسیاری از افراد درخشانترین جسم در آسمان، خورشید است اما اخترشناسان دانشگاه آریزونا (The University of Arizona) در مطالعه اخیرشان موفق به شناسایی درخشانترین «اختروش»(quasar) که تاکنون شناختهشده گشتهاند.
اختروش مذکور درخشانترین اختروش شناختهشده است و شدت آن ۶۰۰ تریلیون برابر خورشید است. اختروَش یا کوِازار یک هستهٔ فعال بهشدت نورانی و دوردست است که وابسته به یک کهکشان جوان است. آنها در رده یک کلاس از اشیا به نام هسته کهکشانی فعال قرار دارند. اختروشها پیشتر بهعنوان منابع انرژی الکترومغناطیسی شامل امواج رادیویی و نور مرئی با انتقالبهسرخ زیاد شناخته میشدند که به ستارهها شبیه بودند. باوجود بحثهای مختلف بر سر موجودیت این شئ آسمانی همگی دانشمندان به یک توافق علمی رسیدند که یک اختروش، هاله متراکم شده ماده است که ابر سیاهچاله یک کهکشان جوان را احاطه کرده است. اختروشها دارای کاربردهای زیادی هستند مثلاً در تعیین سرعت چرخش زمین و تهییج آن کاربرد دارند.
این اختروش «J۰۴۳۹۴۷.۰۸ + ۱۶۳۴۱۵.۷» نام دارد. تابهحال این عنوان متعلق به یک اختروش درخشان با شدت ۴۲۰ تریلیون برابر خورشید بوده و این در حالی است که درخشانترین کهکشانی که تاکنون یافت شده است، شدت آن تنها ۳۵۰ تریلیون برابر درخشانتر از خورشید بوده است. «ژیاهوی فن»، پژوهشگر ارشد این مطالعه گفت: دیگر ما انتظار نداریم اختروشی درخشانتر از این اختروش کشف کنیم.
اختروش مذکور در فاصله ۱۲.۸ میلیارد سال نوری از زمین قرار دارد. محققان با کمک پدیدهای به نام «همگرایی گرانشی» موفق به شناسایی این اختروش شدند. همگرایی گرانشی هنگامی روی میدهد که نور یک چشمه درخشان بسیار دور (مانند یک اختروش) در مسیرش تا رصدگر، از کنار جسم پرجرم دیگری (مانند یک خوشهٔ کهکشانی) بگذرد و مسیرش خمیده شود. جسم میانی عدسی گرانشی نامیده میشود. این پدیده یکی از پیشبینیهای نظریهٔ نسبیت عام اینشتین است.
یکی از علل درخشان بودن این اختروش به دلیل گردوغبار و گازهای اطراف آن است. پژوهشگران تخمین میزنند کهکشانی که این اختروش به آن وابسته است هرساله حدود ۱۰ هزار ستاره تولید میکند. این اختروش در ابتدا توسط «تلسکوپ امامتی»(Multi-Mirror Telescope) شناسایی شد، پسازآن اخترشناسان میزان درخشندگی آن را توسط تلسکوپ «Pan-STARRS۱» و «کاوشگر نقشهبردار فروسرخ میدان وسیع»(WISE) دریافتند و درنهایت نیز تلسکوپ هابل آن را بهعنوان یک «اختروش لنزی»، تأیید کرد. یافتههای این مطالعه در Astrophysical Journal Letters منتشرشده است.