در جریان ماموریت اشتراکی اخیر شرکت اسپیسایکس، یک تلسکوپ فضایی خصوصی نیز در میان ۱۴۰ محموله ارسالی قرار داشت؛ ماموریتی که با تکیه بر ساختار کمهزینه و ارائه دادهها بر پایه اشتراک، میتواند الگوی تازهای برای پژوهشهای فرابنفش و مطالعه سیارههای دوردست ایجاد کند.
طی ماموریت ترنسپورتر ۱۵ شرکت اسپیسایکس، تلسکوپ فرابنفش–مرئی ماوو (Mauve) نیز در میان ۱۴۰ محموله همراه ماهوارهبر فالکون ۹ (Falcon 9) به فضا رفت. این ماموریت از سکوی SLC-4E در پایگاه وندنبرگ (Vandenberg Space Force Base) نیروی فضایی آمریکا در ۲۸نوامبر با موفقیت انجام شد.
تلسکوپی خصوصی در مدار پایین برای نجوم فرابنفش
این تلسکوپ که توسط شرکت بریتانیایی بلو اسکایز اسپیس (Blue Skies Space) ساخته شده، در مدار پایین زمین با ارتفاع ۵۰۰ کیلومتر قرار میگیرد و مدت ماموریت آن سه سال است. بدنه ماوو بر پایه شاسی ۱۶واحدی (16U) ماهواره مکعبی با ابعاد ۲۰×۲۰×۴۰ سانتیمتر ساخته شده و تلسکوپ آن دهانهای ۱۳ سانتیمتری دارد که با یک طیفسنج فرابنفش تا مرئی ترکیب شده است.
اهداف علمی این ماموریت شامل مطالعه سیارههای فراخورشیدی، پایش شرارههای ستارهای و بررسی پایداری بلندمدت صدها ستاره است. ماوو باید با تلسکوپهای فرابنفش در فضا رقابت کند؛ حوزهای که به دلیل جذب فرابنفش در جو زمین تنها از مدار قابل مطالعه است.
سرمایهگذاری اروپایی و چالشهای ساخت یک رصدخانه کوچک
ماوو با ۱٫۴ میلیون دلار کمک مالی از اتحادیه اروپا (European Union) و سرمایه خصوصی پشتیبانی شد. این رقم در مقایسه با ماموریت تجربه گذر فرابنفش کلرادو (CUTE) وابسته به ناسا که ۵٫۵ میلیون دلار هزینه داشت، به میزان قابل توجهی کمتر است. یکپارچهسازی بخشهای اپتیکی، توان، کنترل وضعیت و عملیات نجومی در یک پلتفرم کوچک ۱۶واحدی چالشی جدی بود؛ اما توسعهدهندگان معتقدند نتیجه، مسیر تازهای برای رصدخانههای کوچک و مقرونبهصرفه ایجاد میکند.
نجوم فرابنفش همواره با کمبود تلسکوپ مواجه بوده است و رقابت برای گسترش زمان رصد در ماموریتهایی مانند تلسکوپ فضایی هابل (Hubble) بسیار شدید است. اکنون مدل اشتراکی ماوو، هرچند با تلسکوپی کوچکتر، جذابیت تازهای برای محققان ایجاد کرده است.
شرکت بلو اسکایز اسپیس دادههای علمی را از طریق پلتفرم استاردرایو (Stardrive) تنها در اختیار پژوهشگرانی قرار میدهد که اشتراک سالانه دریافت کنند. این مدل به گفته شرکت، هم فرصت همکاری بینالمللی ایجاد میکند و هم میتواند الگوی ماموریتهای بعدی باشد. تاکنون ۱۰ موسسه در برنامه علمی ماوو ثبتنام کردهاند.