1397/02/23

کشف راز و رمز‌های یک سیاره زیبا، اما بوگندو

پژوهشگران انگلیسی، سرانجام توانستند با کمک تلسکوپ جمنای (Gemini Observatory)، دلیل بوی بد اورانوس را تشخیص دهند. سرانجام ستاره‌شناسان دریافتند که ابر‌های اورانوس از چه تشکیل می‌شوند و دلیل بوی بدی که از این سیاره متصاعد می‌شود، چیست. برای نخستین بار، وجود سولفید هیدروژن، گازی که بوی آن مانند بوی تخم‌مرغ...
کشف راز و رمز‌های یک سیاره زیبا، اما بوگندو

پژوهشگران انگلیسی، سرانجام توانستند با کمک تلسکوپ جمنای (Gemini Observatory)، دلیل بوی بد اورانوس را تشخیص دهند.
سرانجام ستاره‌شناسان دریافتند که ابر‌های اورانوس از چه تشکیل می‌شوند و دلیل بوی بدی که از این سیاره متصاعد می‌شود، چیست.
برای نخستین بار، وجود سولفید هیدروژن، گازی که بوی آن مانند بوی تخم‌مرغ فاسد است، به وضوح تشخیص داده شد. به رغم پژوهش‌هایی که در طول چند دهه گذشته انجام شد، تشخیص ترکیب ابر‌های اورانوس، بسیار دشوار بود. می‌دانیم که در جو، گاز متان وجود دارد و متان، دلیل آبی بودن اورانوس است و همچنین می‌دانیم که وجود گاز‌های هیدروژن و هلیوم در آنجا، به خاطر اکتشافات کاوشگر وویجر ۲ (Voyager ۲) است که در گذشته به پرواز درآمد.
 اما تشخیص غلظت ترکیبات دیگر مانند آب، آمونیاک و سولفید هیدروژن، کمی دشوارتر است. این سیاره، با ما فاصله زیادی دارد و امکان تشخیص آن با تلسکوپ معمولی، بسیار ضعیف است. به ویژه اینکه با وجود دسته‌ای ابر، زیر ناحیه‌ای که می‌توانیم ببینیم مخفی شده و تنها کمی از آن در قسمت بالای ابر‌ها دیده می‌شود. بدین ترتیب، تشخیص آن، بسیار دشوار است.
اما تجهیزات و روش‌ها همیشه در حال بهبود هستند. یک گروه پژوهشی متشکل از ستاره‌شناسان، برای مشاهده دقیق اورانوس، راه جدیدی برای استفاده از تلسکوپ جمنای یافته‌اند. این گروه پژوهشی که پاتریک ایروین (Patrick Irwin)، فیزیکدان سیاره‌ای دانشگاه آکسفورد (University of Oxford) انگلستان، سرپرستی آن را بر عهده‌دارد، از این تلسکوپ هشت متری برای تحلیل طیف‌بینی دقیق ابر‌ها استفاده کرده‌اند. آن‌ها، نور خورشید را از ناحیه‌ای درست بالای لایه ابری قابل دیدن، منعکس کردند و مطمئن شدند که بدون تردید در آنجا، سولفید هیدروژن وجود دارد.

کشف راز و رمز‌های یک سیاره زیبا، اما بوگندو
 ایروین می‌گوید: «در حالی که شناسایی خطوطی که سعی در تشخیص آن‌ها داشتیم، دشوار بود، به خاطر حساسیت تلسکوپ، موفق شدیم آن‌ها را شناسایی کنیم. اگرچه می‌دانستیم که می‌توانیم این خطوط را تشخیص دهیم، تصمیم گرفتیم آن‌ها را با تلسکوپ جمنای بررسی کنیم.» همچنین این پژوهش، اورانوس را از دیگر سیاره‌های گازی درون منظومه شمسی یعنی مشتری و زحل که در جو آن‌ها، آمونیاک زیادی وجود دارد، اما در قسمت بالای ابرهایشان، سولفید هیدروژن نیست، مشخص کرد.
 علاوه‌بر این، سرنخ‌هایی درباره سیاره نپتون که از نظر ترکیب‌بندی به اورانوس شباهت دارد، ارائه داد. لی فلچر، دانشمندان سیاره‌شناسی دانشگاه لیسستر (University of Leicester) انگلستان گفت: «در طول شکل‌گیری منظومه شمسی، تعادل میان نیتروژن و سولفور (و آمونیاک سولفید هیدروژن تازه کشف شده در اورانوس)، با دما و مکان شکل‌گیری سیارات، مشخص شد.»
 این موضوع نشان می‌دهد که امکان دارد زحل و مشتری، جدا از سیارات یخی اورانوس و نپتون و همه این سیارات نیز جدا از سیارات سنگی عطارد، ونوس، زمین و مریخ شکل گرفته باشند. شاید نسل آینده تلسکوپ‌های زمینی و فضایی مانند تلسکوپ بزرگ ماژلان (Giant Magellan Telescope) و تلسکوپ فضایی جیمز وب (James Webb Space Telescope) بتوانند جزئیات بیشتری را در این باره نشان دهند.
 در هر حال، یک کاوشگر فضایی برای بررسی دقیق‌تر اورانوس فرستاده خواهد شد. اگرچه حتی در صورت اثبات نهایی مأموریت، این کاوشگر، حداقل چند سال بعد پرتاب می‌شود، ناسا، پژوهشی در مورد آن انجام داده است.

کاوش‌های فضایی |

نظر شما
اخبار مرتبط

آیا زحل در شکل‌گیری قمرهای مشتری نقش داشته است؟

1397/02/09
پژوهشگران فرانسوی ادعا کرده‌اند شاید سیاره زحل، یکی از دلایل اساسی تولد قمرهای مشتری و شکل‌گیری آن‌ها بوده باشد. به گفته پژوهشگران، شاید این بررسی، موضوع قمرهای غول‌پیکر و احتمالاً قابل...

تصویری جدید از توفان عظیم چرخان در مشتری

1397/02/09
فضاپیما جونو (Jono) روز گذشته تصویر بسیار نزدیکی از لکه سرخ بزرگ سیاره مشتری ثبت کرده است. روز گذشته فضاپیمای جونو ناسا (NASA) که یک فضاپیما رباتیک بدون سرنشین است، نزدیکترین عکس از لکه...

پربازدیدکننده ترین خبر

از ناو سرنشین‌دار آینده روسیه چه می دانیم؟

سازمان فضایی روسیه سال‌ها به‌دنبال جایگزینی برای ناو کهنسال سایوز (Soyuz) بود اما به قول مرحوم گئورگی گرچکو (Georgy Grechko) این سفینه به قدری هوشمندانه طراحی شده که هیچ پیشنهادی نتوانست امتیاز فوق العاده‌ای نسبت به آن داشته باشد. شاید بتوان گفت نخستین قدم عملی، ساخت سفینه‌ای بانام بخش بازگشتی (Vozvraschaemyi Apparat به روسی: Возвращаемый Аппарат) باشد که تحت نام کاسموس(Cosmos) به فضا پرتاب شدند و نمونه کامل آن کاسموس ۱۴۳۳ در ۲ مارس ۱۹۸۳بود که به ایستگاه مداری سالیوت-۷ (Salyut-7) پیوست. این سفینه که هیچگاه برای حمل انسان به‌کار نرفت، در اصل توسط دفتر طراحی چلومی برای به‌کارگیری در یک نوع ناو نظامی طراحی و ساخته شده بود. به هر حال هیچکدام از طرح‌های ارائه شده نتوانستند سایوز را جانشینی کنند و سایوز نیز طی سالیان خدمت خود تغییرات کیفی بسیاری داشت. در سال‌های آغاز قرن ۲۱، مسئولان سازمان فضایی روسیه (Roscosmos) به‌طور جدی به فکر جانشینی برای آن افتادند. به همین دلیل به شرکت‌های سازنده ناوهای کیهانی در روسیه پیشنهاد این کار را دادند. از بین طرح‌های ارائه شده، در سال ۲۰۰۹، سفینه پیشنهادی شرکت صنایع فضایی انرگیا (Energia) به عنوان بهترین نمونه پذیرفته شد. در ژوئن سال بعد طرح مقدماتی انرگیا به مقامات دولتی ارائه شد و به تصویب رسید.