1396/11/22

ترمز هوایی در مریخ!

مدارگرد مریخی اگزومارس در هفته‌های گذشته مشغول عملیات ویژه‌ای برای کاهش ارتفاع در مدار سیاره سرخ است. این مدارگرد، اواخر مهر سال گذشته به مریخ رسید و هدفش یافتن گازهایی مانند متان در جو این سیاره است. یافتن چنین گازهایی در جو مریخ می‌تواند سرنخی از وجود حیات و فعالیت‌های زیستی در گذشته این سیاره باشد....
ترمز هوایی در مریخ!

مدارگرد مریخی اگزومارس در هفته‌های گذشته مشغول عملیات ویژه‌ای برای کاهش ارتفاع در مدار سیاره سرخ است. این مدارگرد، اواخر مهر سال گذشته به مریخ رسید و هدفش یافتن گازهایی مانند متان در جو این سیاره است. یافتن چنین گازهایی در جو مریخ می‌تواند سرنخی از وجود حیات و فعالیت‌های زیستی در گذشته این سیاره باشد.
اگزومارس ابتدای رسیدن به مریخ، در مدار بیضوی کشیده‌ای به دور آن شروع به چرخیدن کرد. اما این فضاپیما برای آنکه بتواند جو مریخ را دقیقتر مطالعه کند، لازم است کمی به مریخ نزدیکتر شود و در مداری دایره‌ای شکل به دور آن بچرخد. اصولا برای آنکه بتوانیم ارتفاع مداری فضاپیمایی را کاهش دهیم، باید از سرعت آن بکاهیم. این کار معمولاً به کمک موتورهای اصلی فضاپیما انجام میشود. به صورتی که این موتورها در خلاف جهت حرکت فضاپیما در مدار سیاره روشن میشوند و همانند ترمز عمل میکنند و باعث کاهش سرعت و به دنبال آن کاهش ارتفاع فضاپیما میشوند.
اما درباره اگزومارس، مهندسان به این روش روی نیاورده‌اند، زیرا لازم است ذخیره سوخت موتورهای این فضاپیما را برای سالهای پیشرو حفظ کنند. به همین علت آن‌ها از ترفندی خلاقانه استفاده کردند. همانطور که گفتیم اگزومارس در مدار بیضوی کشیدهای به دور مریخ میگردد. در چنین مداری اگزومارس گاه به مریخ بسیار نزدیک و گاه از آن دور می‌شود. وقتی فضاپیما به کمترین ارتفاع از سطح مریخ میرسد،که به آن نقطه حضیض میگویند، پشت صفحات خورشیدی خود را به جو سیاره میکشد و جو همانند یک ترمز عمل و سرعت فضاپیما را کم میکند. این کار باعث میشود ارتفاع مداری فضاپیما در بیشترین حالت،که به آن نقطه اوج میگویند، کاهش پیدا کند. در نتیجه با تکرار این عملیات به مرور مدار فضاپیما از مدار بیضوی کشیده به مداری دایره‌ای و کم ارتفاع تبدیل میشود.
البته اگزومارس نخستین فضاپیمایی نیست که از این ترفند برای کاهش ارتفاع استفاده میکند. پیش از این مدارگرد شناسایی مریخ موسوم به MRO و فضاپیمای ونوس اکسپرس در زهره نیز برای کاهش ارتفاع مداری از چنین روشی استفاده کردند. استفاده از این روش برای کاهش ارتفاع زمان‌بر است. به طور مثال عملیات کاهش ارتفاع مدارگرد اکتشافی مریخ حدود پانزده ماه طول کشید. اما در مقابل مصرف سوخت را به حداقل میرساند و از طرفی هر بار که فضاپیما صفحات خورشیدی خود را به لایه های فوقانی جو میکشاند، فرصت خوبی برای مطالعه دقیقتر ترکیبات جو سیاره موردنظر است.
حال عملیات کاهش ارتفاع مداری فضاپیمای اگزومارس تا فروردین سال آینده ادامه دارد و در نهایت این فضاپیما در مداری با ارتفاع 400 کیلومتر از سطح مریخ قرار میگیرد. در چنین ارتفاعی اگزومارس به‌خوبی میتواند نقشه مناسبی از گازهای کمیاب در جو مریخ تهیه کند. گازهایی که کشف هر کدام میتواند خبری خوش برای بررسی پیشینه حیات در مریخ باشد.



فناوری‌های نوین | کاوش‌های فضایی |

نظر شما
اخبار مرتبط

مریخ؛ هدف بزرگ کاوشگر های فضایی(4)

1396/10/25
قرن‌ها نگاه بشر بعد از کره ماه به این سیاره معطوف بود هفده قرن قبل از میلاد مسیح منجمین و ستاره شناسان کلده و آشور به نوشتن کتابی پیرامون مریخ پرداختند. با آغاز عصر فضا، یکی از اهدافی که...

مریخ؛ هدف بزرگ کاوشگر های فضایی (۲)

1396/10/13
قرن‌ها نگاه بشر بعد از کره ماه به این سیاره معطوف بود ۱۷ قرن قبل از میلاد مسیح منجمین و ستاره شناسان کلده و آشور به نوشتن کتابی پیرامون مریخ پرداختند. با آغاز عصر فضا، یکی از اهدافی که دانشمندان...

مریخ؛ هدف بزرگ کاوشگر های فضایی(3)

1396/10/18
قرن‌ها نگاه بشر بعد از کره ماه به این سیاره معطوف بود هفده قرن قبل از میلاد مسیح منجمین و ستاره شناسان کلده و آشور به نوشتن کتابی پیرامون مریخ پرداختند. با آغاز عصر فضا، یکی از اهدافی که...

پربازدیدکننده ترین خبر

اپسیلون ژاپنی با هفت ماهواره به فضا پرتاب شد

ژاپن نخستین پرتاب خود را در سال 2019 با استفاده از موشک اپسیلون انجام داد. در این پرتاب هفت ماهواره را مدار قرار گرفت. اپسیلون از مرکز فضایی اوچینورا در ساعت 09:50:20 به وقت محلی (00:50 به وقت گرینویچ) به فضا پرتاب و طی یک زمان 9 دقیقه و17 ثانیه ای محموله را به مقصد رساند. ماهواره 200 کیلوگرمی ماهواره راپیس-1 (RAPIS-1)، مکعبی با ابعاد یک متر است که توسط شرکت آکسل اسپیس (Axelspace) با هدف آزمایش قطعات در مدار برای استفاده بالقوه در ماموریت های آینده طراحی و ساخته شده است. یکی دیگر از محموله های موشک اپسیلون در این پرتاب، سامانه ای به نام آسترو لیو-1 (Astro Live 1 (ALE-، یک ماهواره 68 کیلوگرمی طراحی و ساخته شده توسط شرکت ژاپنی آسترو لیو اکسپرینس(Astro Live Experiences) است که برای ایجاد شهاب سنگ مصنوعی استفاده می شود. این ماهواره گلوله های کوچک به قطر حدود یک سانتی متر را به جو شلیک می کند. محموله دیگر ، ماهواره 50 کیلوگرمی هودویوشی-2 (Hodoyoshi-2) است که به عنوان یک ابزار نجومی برای یک کنسرسیوم پژوهشی بین المللی به رهبری دانشگاه توکیو راهی مدار زمین شد. محموله دیگری که در این پرتاب در مدار قرار گرفت، میکرودراگون (MicroDragon) یک ماهواره 50 کیلوگرمی مرکز ملی ماهواره ویتنام است که برای مطالعه مناطق ساحلی ویتنام، جمع آوری داده ها جهت کمک به تعیین کیفیت آب، و نظارت بر تغییرات در خط ساحلی کشور است. از جمله سه ماهواره دیگری که با اپسیلون در مدار قرار گرفت، نخستین آنها تاسواره ای با نام اوریگامی ست (OrigamiSat) در اندازه 10 در 10 در 34 سانتی متر بود. این ماهواره ها توسط موسسه فناوری توکیو اداره می شود. اوریگامی ست هنگامی که در مدار قرار می گیرد، استقرار یک ساختار با لایه ای نازک را آزمایش می کند. این ماهواره همچنین دارای یک فرسنتده رادیو آماتور است.