1396/11/22

ترمز هوایی در مریخ!

مدارگرد مریخی اگزومارس در هفته‌های گذشته مشغول عملیات ویژه‌ای برای کاهش ارتفاع در مدار سیاره سرخ است. این مدارگرد، اواخر مهر سال گذشته به مریخ رسید و هدفش یافتن گازهایی مانند متان در جو این سیاره است. یافتن چنین گازهایی در جو مریخ می‌تواند سرنخی از وجود حیات و فعالیت‌های زیستی در گذشته این سیاره باشد....
ترمز هوایی در مریخ!

مدارگرد مریخی اگزومارس در هفته‌های گذشته مشغول عملیات ویژه‌ای برای کاهش ارتفاع در مدار سیاره سرخ است. این مدارگرد، اواخر مهر سال گذشته به مریخ رسید و هدفش یافتن گازهایی مانند متان در جو این سیاره است. یافتن چنین گازهایی در جو مریخ می‌تواند سرنخی از وجود حیات و فعالیت‌های زیستی در گذشته این سیاره باشد.
اگزومارس ابتدای رسیدن به مریخ، در مدار بیضوی کشیده‌ای به دور آن شروع به چرخیدن کرد. اما این فضاپیما برای آنکه بتواند جو مریخ را دقیقتر مطالعه کند، لازم است کمی به مریخ نزدیکتر شود و در مداری دایره‌ای شکل به دور آن بچرخد. اصولا برای آنکه بتوانیم ارتفاع مداری فضاپیمایی را کاهش دهیم، باید از سرعت آن بکاهیم. این کار معمولاً به کمک موتورهای اصلی فضاپیما انجام میشود. به صورتی که این موتورها در خلاف جهت حرکت فضاپیما در مدار سیاره روشن میشوند و همانند ترمز عمل میکنند و باعث کاهش سرعت و به دنبال آن کاهش ارتفاع فضاپیما میشوند.
اما درباره اگزومارس، مهندسان به این روش روی نیاورده‌اند، زیرا لازم است ذخیره سوخت موتورهای این فضاپیما را برای سالهای پیشرو حفظ کنند. به همین علت آن‌ها از ترفندی خلاقانه استفاده کردند. همانطور که گفتیم اگزومارس در مدار بیضوی کشیدهای به دور مریخ میگردد. در چنین مداری اگزومارس گاه به مریخ بسیار نزدیک و گاه از آن دور می‌شود. وقتی فضاپیما به کمترین ارتفاع از سطح مریخ میرسد،که به آن نقطه حضیض میگویند، پشت صفحات خورشیدی خود را به جو سیاره میکشد و جو همانند یک ترمز عمل و سرعت فضاپیما را کم میکند. این کار باعث میشود ارتفاع مداری فضاپیما در بیشترین حالت،که به آن نقطه اوج میگویند، کاهش پیدا کند. در نتیجه با تکرار این عملیات به مرور مدار فضاپیما از مدار بیضوی کشیده به مداری دایره‌ای و کم ارتفاع تبدیل میشود.
البته اگزومارس نخستین فضاپیمایی نیست که از این ترفند برای کاهش ارتفاع استفاده میکند. پیش از این مدارگرد شناسایی مریخ موسوم به MRO و فضاپیمای ونوس اکسپرس در زهره نیز برای کاهش ارتفاع مداری از چنین روشی استفاده کردند. استفاده از این روش برای کاهش ارتفاع زمان‌بر است. به طور مثال عملیات کاهش ارتفاع مدارگرد اکتشافی مریخ حدود پانزده ماه طول کشید. اما در مقابل مصرف سوخت را به حداقل میرساند و از طرفی هر بار که فضاپیما صفحات خورشیدی خود را به لایه های فوقانی جو میکشاند، فرصت خوبی برای مطالعه دقیقتر ترکیبات جو سیاره موردنظر است.
حال عملیات کاهش ارتفاع مداری فضاپیمای اگزومارس تا فروردین سال آینده ادامه دارد و در نهایت این فضاپیما در مداری با ارتفاع 400 کیلومتر از سطح مریخ قرار میگیرد. در چنین ارتفاعی اگزومارس به‌خوبی میتواند نقشه مناسبی از گازهای کمیاب در جو مریخ تهیه کند. گازهایی که کشف هر کدام میتواند خبری خوش برای بررسی پیشینه حیات در مریخ باشد.



فناوری‌های نوین | کاوش‌های فضایی |

نظر شما
اخبار مرتبط

مریخ؛ هدف بزرگ کاوشگر های فضایی(4)

1396/10/25
قرن‌ها نگاه بشر بعد از کره ماه به این سیاره معطوف بود هفده قرن قبل از میلاد مسیح منجمین و ستاره شناسان کلده و آشور به نوشتن کتابی پیرامون مریخ پرداختند. با آغاز عصر فضا، یکی از اهدافی که...

مریخ؛ هدف بزرگ کاوشگر های فضایی (۲)

1396/10/13
قرن‌ها نگاه بشر بعد از کره ماه به این سیاره معطوف بود ۱۷ قرن قبل از میلاد مسیح منجمین و ستاره شناسان کلده و آشور به نوشتن کتابی پیرامون مریخ پرداختند. با آغاز عصر فضا، یکی از اهدافی که دانشمندان...

مریخ؛ هدف بزرگ کاوشگر های فضایی(3)

1396/10/18
قرن‌ها نگاه بشر بعد از کره ماه به این سیاره معطوف بود هفده قرن قبل از میلاد مسیح منجمین و ستاره شناسان کلده و آشور به نوشتن کتابی پیرامون مریخ پرداختند. با آغاز عصر فضا، یکی از اهدافی که...

پربازدیدکننده ترین خبر

هند در صدد حمایت از استارت‌آپ‌های فضایی

توجه به استارت‌آپ‌ها، خصوصا آنهایی که در زمینه علوم دفاعی و فضایی به دنبال نوآوری هستند، اخیرا در هند بیشتر شده است. سازمان تحقیقات فضایی هند (ISRO) با هدف بهره‌وری از این نوآوری‌ها، برنامه خود را برای تاسیس مراکز رشد در سرتاسر این کشور و حمایت از استارت‌آپهای فضایی اعلام کرده است. ایسرو توجه خود را معطوف استارت‌آپهایی می‌کند که در زمینه ساخت ماهواره‌بر، ماهواره‌های مخابراتی و خدمات نشأت‌گرفته از سنجش از دور، حرفی نو برای گفتن داشته باشند. در حقیقت ایسرو با این پروژه قصد دارد به استارت‌آپهای فضایی کمک کند که در وهله اول از چالش تاسیس شرکت عبور کرده و در ادامه موفق به بهره‌برداری تجاری از ایده خود شوند تا در نهایت یک بخش خصوصی قدرتمند در عرصه فضایی این کشور به وجود بیاید. اما فعلا این سازمان از طریق بازوی تجاری خود یعنی شرکت آنتریکس (Antrix Corp.) با استارت‌آپ‌ها ارتباط دارد. سازمان تحقیقات فضایی هند برای شکل‌دهی همکاری بیشتر با بخش خصوصی، قصد دارد تا در اواسط سال 2019 آزمایش یک ماهواره‌بر کوچک را آغاز کند. بعد از عملیاتی شدن این ماهواره‌بر ایسرو برای بهره‌برداری از آن به دنبال شرکای صنعتی خواهد گشت. همچنین این سازمان در مراحل نهایی تشکیل یک کنسرسیوم با فعالان سنعت فضایی این کشور برای ساخت ماهواره‌برهای PSLV می‌باشد. نخسین ماهواره‌بر PSLV ساخت این کنسرسیوم تا سال 2020 ساخته خواهد شد. با کمک‌رسانی ایسرو به بخش خصوصی فضای هند، این شرکت‌ها می‌توانند با خیال راحت و بدون نگرانی به نوآوری در زمینه فناوری فضایی بپردازند.