1396/09/30

شب یلدا از دیدگاه علم نجوم

شب یلدا یا شب چله از لحاظ نجومی اول زمستان و برابر با انقلاب زمستانی است.
شب یلدا از دیدگاه علم نجوم

شب یلدا یا شب چله از لحاظ نجومی اول زمستان و برابر با انقلاب زمستانی است. انقلاب زمستانی یکی از روزهای 21 یا 22 دسامبر رخ می‌دهد. امسال ساعت 19:58 پنحشنبه 30 آذر به وقت ایران انقلاب زمستانی یعنی آغاز زمستان است.

شب یلدا از دیدگاه علم نجوم
خورشید در حرکت سالیانه خود در اول زمستان در جنوبی ترین نقطه شرق طلوع کرده و در جنوبی ترین نقطه غرب غروب می کند و با کم شدن زاویه حرکتی خورشید در آسمان در این زمان ما شاهد بلندترین شب سال و کوتاه ترین روز سال هستیم چرا که مدار حرکت زمین با دایره البروج 23/4 درجه اختلاف دارد و در نقطه انقلاب زمستانی زمین به پایین ترین حد خود و بیشترین اختلاف با مدار دایره البروج می رسد که 23/4 – درجه است ولی از انقلاب زمستانی و یا شب چله به بعد خورشید از جنوبی ترین نقطه شرق و غرب فاصله گرفته و کم کم به نقطه شرق و غرب نزدیک شده تا اعتدال بهاری‚ که البته در این زمان شب و روز برابر است .

شب یلدا از دیدگاه علم نجوم

در فرهنگ کهن و دیرینه ما ایرانیان و به خاطر اطلاع منجمین و اخترشناسان ایران باستان از این رویداد اختری (نجومی) از همان دوران باستان این شب را جشن گرفته و پاس می داشتند.یلدا، واژه‌ای سریانی به معنای تولد است و آیین یلدا ریشه در یکی از آیین‌های ایران باستان یعنی میتراییسم یا پرستش مهر دارد و جالب این‌جاست که بر مبنای علمی و نجومی بنا شده است. مهرپرستان شب یلدا را شب تولد ایزد مهر، میترا می‎‎پنداشتند و به همین دلیل این شب را جشن می‎گرفتند. گفته شده که در این شب میترا (ایزد خورشید) از دل سنگی درون غاری به دنیا آمد. تندیس میترا معمولاً در حال قربانی کردن گاو نر ترسیم شده است.
شب یلدا آخرین شب پاییز و بلندترین شب سال است و مردمان باستان، این شب را بسیار شوم و نامبارک می‌دانستند؛ از این رو تا سپیده‌دم بیدار می‌مانند و در کنار یکدیگر، خود را سرگرم می‌کردند تا اندوه غیبت خورشید و تاریکی و سردی، روحیه آنان را تضعیف نکند.
از یلدا به عنوان «شب چله» نیز یاد می‌کنند، چرا که چهل روز پس از آن، دهم بهمن، جشن سده برگزار می‌شود. ایرانیان در این شب با فراهم آوردن خوراکی‌های گوناگون تا بامداد به انتظار دیدار نخستین پرتوهای خورشید بیدار می‌نشستند. روز یکم دی ( خرم‌روز یا خور روز یا روز خورشید) از گرامی‌ترین روزهای ایرانیان و یکی از جشن‌های آیین زرتشتی بوده است.

داخلی | نجوم | آموزش و سرگرمی | رویدادها |

نظر شما

پربازدیدکننده ترین خبر

کوتاه و خواندنی، نخستین ماهواره مخابراتی – تجاری چه وقت به فضا پرتاب شد؟

نخستین ماهواره‌ای که به عنوان یک ماهواره مخابراتی-تجاری در مدار ۳۶هزار کیلومتری زمین قرار گرفت ارلی برد (Early bird) نام داشت و بعدها به « اینتلست-۱ (Intelsat-1) معروف شد. این ماهواره ۳۹کیلوگرمی به شکل استوانه ای به قطر ۷۲سانتی متر و ارتفاع ۵۹سانتی متر ساخته شده بود. ارلی برد در ۲۸ژوئیه ۱۹۶۵ از کیپ کاناورال با یک ماهواره‌بر دلتا (Delta) به فضا پرتاب شد. این سفینه توانایی رله یک کانال تلویزیونی و ۲۴۰کانال تلفن داشت. ارلی برد حدود یک سال و نیم به فعالیت ادامه داد.