1398/04/26

شواهدی از زیست‌پذیر بودن مریخ در گذشته‌های دور

زیست‌پذیر بودن مریخ موضوع برخی از فیلم‌های علمی تخیلی، رمان‌ها و حتی برخی انیمیشن‌ها بوده است. البته شاید این میزان شیفتگی به سیاره سرخ، ناشی از همسایگی آن با زمین باشد؛ اما آیا واقعا روزی حیات فرازمینی در مریخ وجود داشته است؟ پاسخ می‌تواند مثبت باشد!
شواهدی از زیست‌پذیر بودن مریخ در گذشته‌های دور

زیست‌پذیر بودن مریخ موضوع برخی از فیلم‌های علمی تخیلی، رمان‌ها و حتی برخی انیمیشن‌ها بوده است. البته شاید این میزان شیفتگی به سیاره سرخ، ناشی از همسایگی آن با زمین باشد؛ اما آیا واقعا روزی حیات فرازمینی در مریخ وجود داشته است؟ پاسخ می‌تواند مثبت باشد!

مطابق اطلاعاتی که در مقاله‌ای که اخیرا در مجله اِنشینت اوریجینز (Ancient Origins) منتشر شد، زمانی آب مایع در سیاره سرخ جریان داشته است؛ اما این به تنهایی، زیست‌پذیر بودن مریخ در گذشته‌های دور را ثابت نمی‌کند. در واقع برای مدت‌ها تصور می‌شد که آب موجود در سطح این سیاره، به شدت اسیدی بوده و در نتیجه نمی‌توانست از حیات موجودات زنده پشتیبانی کند.

شواهدی از زیست‌پذیر بودن مریخ در گذشته‌های دور

دهانه نیوتون (Newton) در سطح مریخ: آبگذرهای قابل مشاهده در تصویر بیانگر این هستند که زمانی آب در آن‌ها جریان داشته است

 

اما کشف مریخ‌نورد فرصت یا آپورتونیتی (Opportunity) در سال ۲۰۱۳ بسیاری از محققان را متقاعد کرد که زمانی مریخ، میزبان حیات فرازمینی بوده است. طبق یافته‌های آژانس فضایی آمریکا، ناسا (NASA)، حداقل بخشی‌ از آب‌های دوران باستان که در سطح سیاره جریان داشتند، دارای pH خنثی بودند؛ یعنی بی‌خطر و چه بسا قابل استفاده برای موجودات زنده!

این کشف مهم کاوشگر آپورتونیتی، نشان داد که کیفیت آب را نباید مانعی برای شکل‌گیری و تکامل گونه‌های زنده در مریخ بدانیم. پروفسور استیو اسکیرس (Steve Squyres) از دانشگاه کرنل (Cornell University) آمریکا به عنوان کسی که مدیر تحقیقات در پروژه آپورتونیتی بوده است، درباره یافته‌های سال ۲۰۱۳ می‌گوید: «این آب قابلیت آشامیدن داشت و سطح اسیدیته و pH آن کاملا مساعد بود؛ آبی که از منظر علم شیمی، می‌توانست منشاء حیات باشد.»

البته همان‌طور که گفته شد، وجود آب در مریخ مُهر تاییدی بر زیست‌پذیر بودن آن در میلیاردها سال قبل نیست٬ ولی نشان می‌دهد که همچنان ارزش دارد به جستجوی فسیل یا حتی ارگانیسم‌های زنده در این سیاره بپردازیم؛ فارغ از نظرات متفاوتی که برخی از کارشناسان دارند.

شواهدی از زیست‌پذیر بودن مریخ در گذشته‌های دور

کاوشگر آپورتونیتی که ۱۵ سال را روی مریخ سپری کرد

 

اما حالا پرسش دیگری مطرح می‌شود؛ اینکه اگر زمانی زندگی در مریخ جریان داشته، این حیات به چه صورت و در چه سطحی بوده است؟ گمانه‌زنی در این‌ باره بسیار است و با توجه به دانش‌مان از سیاره سرخ، می‌توانیم چند فرضیه معقول داشته باشیم.

زیست‌پذیر بودن مریخ در گذشته و آینده

نخستین شکل‌های حیات در سیاره زمین، حدود ۴.۲ الی ۴.۱ میلیارد سال قبل پدیدار شدند. پس از آن، چیزی حدود ۱.۵ میلیارد سال دیگر گذشت تا میکروارگانیسم‌ها برای بقا در خشکی به تکامل برسند. روند تکامل در دریا و خشکی با سرعت کندی پیش رفت و تقریبا ۲ میلیارد سال بعد، گیاهان خشکی‌زی و جانوران به تکامل رسیدند؛ یعنی حدود ۸۰۰ میلیون سال قبل!

با تعمیم دادن همین روند به سیاره همسایه می‌توان پی برد که حیات در مریخ، هرگز فرصت نیافت تا از سطح بدوی و ساده فراتر برود. عامل مخربی که اتمسفر ضخیم مریخ را از بین برد، روند تکامل را متوقف ساخت و به حیات اجازه‌ برداشتن گام‌های بیشتر را نداد. اما به هر حال، وجود همان حیات بدوی احتمالی نیز می‌تواند نشان دهد که ما تنها ساکنان منظومه شمسی نبوده‌ایم و چه بسا در آینده هم تنها نباشیم. اگر یک بار زندگی پایدار در مریخ شکل گرفته است، شاید باز هم این اتفاق بیفتد. حتی امکان یافتن نشانه‌هایی از حیات در بقیه سیارات نیز، دور از ذهن نیست.

منبع: گجت نیوز

کاوش‌های فضایی |

نظر شما
اخبار مرتبط

دلیل خشک شدن تدریجی مریخ کشف شد

1398/02/29
دانشمندان کشف کرده‌اند سوراخی در لایه میانی اتمسفر مریخ وجود دارد که سبب می‌شود مقدار زیادی از آب سیاره به فضا برود. بقیه آب نیز در قطب‌های مریخ تجمیع می‌شوند. سوراخی در اتمسفر مریخ وجود...

سفر به مریخ در دهه‌های ۲۰۳۰ تا ۲۰۶۰ ممکن می‌شود

1398/02/31
رئیس جمهور آمریکا در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۷ با امضای قراردادی به ناسا دستور آماده شدن برای پروژه بازگشت فضانوردان به ماه و سپس مأموریت‌های انسان به مریخ و سایر نقاط را داد. آژانس فضایی آمریکا٬ ناسا...

روشی جدید برای تولید اکسیژن در مریخ

1398/04/12
دانشمندان راه جدیدی برای تولید اکسیژن کشف کرده‌اند و بدین‌ ترتیب فضانوردانی که به مریخ می‌روند، خواهند توانست اکسیژن مصرفی خودشان را همانجا تولید کنند. یک گروه پژوهشی با مطالعه دنباله‌دارها،...

انتخاب تیم‌های جدید برای مطالعه ماه و مریخ

1398/04/16
آژانس فضایی آمریکا، ناسا (NASA)، قصد دارد هشت تیم تحقیقاتی جدید را برای مطالعه ماه، سیارک‌های نزدیک زمین، مریخ و خاک آن انتخاب کند. موسسه مجازی تحقیقات اکتشاف خورشیدی (SSERVI) از تیم‌های...

پربازدیدکننده ترین خبر

ارزیابی موقعیت کنونی استارت‌آپ‌های فضایی هند و فرصت‌های پیش رو

آنطور که به نظر می‌رسد استارت‌آپ‌های فضایی خصوصی هند در تنگنا قرار گرفته‌اند؛ از طرفی، ‌آژانس فضایی ملی هند (ISRO) سازمانی بسیار بزرگ است که کمک‌های مالی و قراردادی آن برای ادامه حیات بسیاری از استارت‌آپ‌ها امری ضروری به حساب می‌آید. از طرف دیگر، جنبه تجاری این سازمان که دائما نیز در حال رشد است، به عنوان رقیبی برای همین استارت‌آپ‌ها محسوب می‌گردد.