1397/11/08

اقامت طولانی در فضا چه تأثیری بر مغز فضانوردان می‌گذارد؟

اسکن مغزی فضانوردانی که اقامت طولانی‌مدت در فضا را تجربه کرده‌اند نشان می‌دهد تغییرات سریعی در ماده سفید مغز آن‌ها ایجادشده است. این مطالعه توسط دانشمندان دانشکده فیزیولوژی کاربردی و حرکت‌شناسی دانشگاه فلوریدا انجام‌شده است که با همکاری مرکز فضایی جانسون ناسا (Johnson Space Center) اسکن مغزی ۱۵فضانورد...
اقامت طولانی در فضا چه تأثیری بر مغز فضانوردان می‌گذارد؟
 اسکن مغزی فضانوردانی که اقامت طولانی‌مدت در فضا را تجربه کرده‌اند نشان می‌دهد تغییرات سریعی در ماده سفید مغز آن‌ها ایجادشده است.
امروزه سازمان‌های فضایی به دنبال فرستادن فضانوردان به مأموریت‌های بلندمدت به مریخ و راه‌اندازی گردشگری فضایی هستند، اما محیط فضا چه تأثیری بر بدن انسان می‌گذارد؟ این سؤالی است که ذهن دانشمندان ناسا (NASA) را بیش از همه به خود مشغول کرده است. مطالعه جدید و جالب محققان دانشگاه فلوریدا (University of Florida) تلاش کرده است تا به این سؤال پاسخ دهد و برخی از تغییرات در مغز فضانوردان را قبل و بعد از مأموریت‌های فضایی کشف کند.
این مطالعه توسط دانشمندان دانشکده فیزیولوژی کاربردی و حرکت‌شناسی دانشگاه فلوریدا انجام‌شده است که با همکاری مرکز فضایی جانسون ناسا (Johnson Space Center) اسکن مغزی ۱۵ فضانورد مختلف ناسا را قبل و بعد از انجام مأموریت تجزیه‌وتحلیل کردند.
ارزیابی اسکن‌ها تغییرات در ماده سفید مغز فضانوردان را در مناطق مربوط به حرکت و اطلاعات حسی نشان داد. این تغییرات به‌عنوان زوال توصیف‌شده‌اند و طبق گفته‌های دانشمندان شبیه آن چیزی است که به‌طور طبیعی در پیری در بدن انسان رخ می‌دهد، اگرچه که این تغییرات در فضا با سرعت بسیار بیشتری اتفاق می‌افتند.
اما شاید جالب‌ترین چیزی که در این مطالعه به‌دست آمد شواهدی بود که از مایعات مغزی جمع شده در مخ (cerebrum) پس از پرواز فضایی خبر می‌داد. مخ بخش بزرگی از مغز است که قشر مغز را در خود جای می‌دهد و حوض‌های مایع جمع‌آوری‌شده در زیر آن بدان معنی است که مغز فضانوردان اساساً در مأموریت‌هایشان در فضای میکرو گرانشی در جمجمه‌شان شناور می‌شود.
راشل سیدلر (Rachael Seidler) استاد دانشکده بهداشت دانشگاه فلوریدا می‌گوید: «ما می‌دانیم که مایعات در سفر فضایی به سمت سر حرکت می‌کنند. هنگامی‌که عکس‌ها و ویدیوهای فضانوردان در فضا را مشاهده می‌کنید، چهره‌های آن‌ها اغلب پف‌کرده به نظر می‌رسد، چراکه تقریباً گرانشی در آنجا وجود ندارد که مایعات بدن آن‌ها را به پایین بدنشان هدایت کند.»
بنابراین دانشمندان بر این باورند که این اثر، جایی که کمبود جاذبه باعث ایجاد مایع اضافی در جمجمه می‌شود، ممکن است عامل چیزی باشد که به‌عنوان سندرم عصبی-عضلانی وابسته به سفر فضایی شناخته می‌شود. این سندرم منجر به اثرات فیزیولوژیکی بر بدن انسان می‌شود که براثر سفر به فضا و اقامت طولانی‌مدت در آن اتفاق می‌افتد.
سیدلر می‌گوید: «این سندرم می‌تواند بر روی عصب بینایی نیز تأثیرگذار باشد و باعث ایجاد تغییرات بصری و صاف شدن برخی قسمت‌های چشم شود.»
خوشبختانه دانشمندان بر این باورند که زوال ماده سفید پس از چند هفته بازگشت به زمین معکوس می‌شود و مغز می‌تواند خود را بازیابی کند. البته اثرات این سندرم ممکن است تا مدتی فضانوردان را درگیر کند.
دانشمندان می‌گویند حتی کم‌تحرکی و بی‌تحرکی در زمین هم تأثیر مشابهی بر روی بازوها و پاها دارد و منجر به کمتر شدن حس آن‌ها و کندتر شدن انتقال احساس به مغز می‌شود.
سیدلر می‌گوید: «شیوه زندگی بسیاری از افراد دنیا در حال حاضر بسیار کم‌تحرک است. البته تأثیر آن به‌اندازه اقامت در فضا نیست، اما اگر ما تحرک نداشته باشیم و بدن خود را به کار نگیریم آثار مشابهی را تجربه خواهیم کرد.»
 

فضانوردی و سرنشین‌دار |

نظر شما
اخبار مرتبط

فضانوردان خوش‌شانس

1397/10/06
بعدازآن که فضانوردان سایوز-۱۰ در ورود به ایستگاه فضایی سالیوت-۱ (1-Salyut) ناموفق به زمین بازگشتند، گروه دیگری که برای مأموریت مشابهی آموزش می‌دیدند را برای این سفر انتخاب کردند. الکسی لئونف،...

فضانورد آپولو ۸: سفر انسان به مریخ احمقانه است

1397/10/05
یکی از اولین فضانوردانی که به دور ماه چرخید به رادیو ۵ بی‌بی‌سی گفت نقشه سفر انسان به مریخ احمقانه است. بیل آندرس (Bill Anders) خلبان ماژول ماه فضاپیمای آپولو ۸ و اولین انسانی که از مدار...

یک فضانورد از فضا با اورژانس آمریکا تماس گرفت!

1397/10/16
یک فضانورد هلندی در مصاحبه‌ای گفت هنگام حضور در ایستگاه فضایی بین‌المللی به‌طور اشتباهی با شماره خدمات اورژانس آمریکا تماس گرفته و این امر غوغایی در مقر مأموریت در زمین به پا کرد! یک فضانورد...

پربازدیدکننده ترین خبر

چرا آمریکا به فعالیت‌های فضایی صلح‌آمیز دیگر کشورها برچسب نظامیگری می‌زند؟

سیروس برزو: برنامه‌های نظامی زیادی در آمریکا با پوشش‌های علمی انجام‌شده و می‌شود. شاید برای بسیاری این سؤال پیش بیاید که چطور پنتاگون (Pentagon) می‌تواند از یک ماهواره علمی یا کاوشگر دورپرواز یا مدارگرد که به دور ماه می‌چرخد، بهره‌برداری نظامی کند. برای روشن شدن این موضوع مثالی می‌آورم. برنامه لوناراربیتر (Lunar Orbiters) شامل ۵مدارگرد خودکار بود که از ۱۹۶۶تا۱۹۶۷ توسط آمریکا پرتاب شد تا سطح ماه را تصویربرداری کند. قبل از این‌که نیل آرمسترانگ (Neil Armstrong) بتواند اولین قدم خود را بر ماه بگذارد، ناسا سازمان فضایی آمریکا نیاز داشت محلی که آپولو-۱۱ به راحت فرود آید را دقیقاً مشخص کند. هر کاوشگر لوناراربیتر دارای دو دوربین بود و به‌جای فیلم ۳۵میلی‌متری استاندارد ماهواره‌ها، از فیلم ۷۰میلی‌متری استفاده می‌کردند که امروزه برای ساخت فیلم‌های آی‌مکس (IMAX) استفاده می‌شود. در این کاوشگر، فیلم در مقابل اسکنر خاصی قرار می‌گرفت سپس این اطلاعات از طریق امواج رادیویی به مراکز فضای ارتباطی ناسا در اسپانیا، استرالیا و آمریکا فرستاده می‌شد، جایی که داده‌ها روی نوار مغناطیسی ثبت شد. سپس توسط کارشناسان به شکل عکس‌های بسیار دقیق بازسازی می‌شد. این روش بعداً در ماهواره‌های جاسوسی استفاده شد و دیگر نیازی به ارسال فیلم‌ها از مدار زمین نبود.