1397/08/15

ایجاد حالت پنجم ماده در فضا برای اولین بار

محققان برای اولین بار در جهان توانستند چگالش بوز- اینشتین ( حالت پنجم ماده ) را در شرایط میکروگرانشی مورد مطالعه قرار دهند. چگالش بوز- اینشتین که به عنوان حالت پنجم ماده شناخته می شود، حالتی است که در آن یک گاز رقیق بوزون تا دمای منفی ۲۷۳.۱۵درجه سانتیگراد که نزدیک به صفر مطلق است، سرد می‌شود و در وضعیت...
ایجاد حالت پنجم ماده در فضا برای اولین بار

محققان برای اولین بار در جهان توانستند چگالش بوز- اینشتین ( حالت پنجم ماده ) را در شرایط میکروگرانشی مورد مطالعه قرار دهند.
چگالش بوز- اینشتین که به عنوان حالت پنجم ماده شناخته می شود، حالتی است که در آن یک گاز رقیق بوزون تا دمای منفی ۲۷۳.۱۵درجه سانتیگراد که نزدیک به صفر مطلق است، سرد می‌شود و در وضعیت گذار فازی قرار می‌گیرد. در این حالت کوانتومی، انرژی اتم‌ها بسیار کم شده و در حالتی نزدیک به توقف، به دام می‌افتند. این حالت ماده برای مطالعه ماهیت و رفتار ذرات، ایده آل است.
محققان در این تحقیقات تلاش کردند با ایجاد این حالت ماده در شرایط میکروگرانشی، حداکثر زمان ممکن را برای انجام آزمایشات مختلف به دست آورند.
معمولا ایجاد حالت چگالش بوز- اینشتین مستلزم بهره‌گیری از تجهیزاتی به اندازه یک اتاق برای سردکردن اتم‌ها است. به همین علت محققان ابتدا نمونه کوچکی از این تجهیزات را به شکل یک تراشه حاوی اتم‌های روبیدیوم ساختند. سپس این تراشه درون یک راکت قرار گرفت و در ماموریت MAIUS 1 تا ارتفاع ۲۴۳کیلومتری زمین پرتاب شد. در این اقدام دمای تراشه و محتوای آن تا منفی ۲۷۳.۱۵درجه سانتیگراد کاهش یافت که کمترین دمای ثبت شده در جهان محسوب می‌شود.
این راکت به مدت ۶دقیقه حداقل جاذبه را تجربه کرد. در این مدت محققان ۱۱۰طریق مختلف را که جاذبه روی فرایند به دام انداختن و خنک کردن اتم‌ها اثرگذار است و همچنین رفتار اتم‌ها در سقوط آزاد را مورد مطالعه قرار دادند.

فناوری‌های نوین | کاوش‌های فضایی |

نظر شما

پربازدیدکننده ترین خبر

برنامه‌ریزی در حوزه فضا باید واقعی باشد تا فضایی

سیروس برزو از پیشکسوتان و روزنامه‌نگاران حوزه علم نجوم در یادداشتی این‌چنین آورده است: آنچه طی سال‌های اخیر روی‌داده، نشان‌دهنده آن است که سند جامع هوافضا بنا به دلایل مختلف قابل‌اجرا نیست. بررسی و تصویب مرحله نخست این سند با توجه به وضعیت هوافضای کشور در سال ۹۰ به پایان رسید. جدای از این‌که باید دید این مصوبه در همان زمان آیا بر پایه واقعیت‌ها شکل گرفت یا خیر؛ کارشناسان و متصدیان این فناوری به‌خوبی مطلع هستند که شرایط امروز ایران و نگاه مسئولان فعلی با دیدگاه‌های مسئولان در زمان تصویب این سند فاصله بسیار دارد. در مورد کاوشگرها و آزمایش‌های زیستی انجام‌شده درگذشته، نیز متأسفانه سیاست درستی در پیش‌گرفته نشده بود و باید مورد تجدیدنظر قرار بگیرد. اگر پرتاب حیوانات به ارتفاع‌های بالا در اواخر دهه ۱۹۴۰ و دهه بعد آن را به‌دقت بررسی کنیم می‌بینیم اهداف اصلی این عملیات نظامی بوده و ربطی به فضانوردی سرنشین دار نداشته است. چه در آمریکا و چه شوروی، در آن دوران درصدد ساخت هواپیماهایی بودند که به شکل بالستیک بتواند خود را به خاک دشمن برساند به همین دلیل لازم بود بدانند در این شرایط وضعیت دستگاه‌های بدن چطور کار می‌کند. اما بعد که نظر نظامی‌ها به بالا بردن قدرت موشک‌های قاره‌پیما جلب شد از پرتاب‌های بالستیک موجود زنده خودداری کردند. در مورد آزمایش‌های قبلی و پرتاب کاوشگرها در ایران با موجود زنده نیز متأسفانه نگاه به مقوله پرتاب کاوشگرها اشتباه و ناشی از عدم اطلاع دقیق دست‌اندرکاران از واقعیت‌های پشت پرده پرتاب حیوانات در برنامه‌های غیرمداری بود. به همین دلیل ادامه این کار، اشتباه و هدر دادن هزینه است. چنانچه روزی ایران سفینه سرنشین دار خود را بسازد و بخواهد سامانه‌های آن را آزمایش کند بازهم آزمایش‌های انجام‌شده با کاوشگرها مفید نخواهد بود بلکه باید همان سفینه با حیوانات مورد آزمایش قرار بگیرد لذا ادامه پرتاب کاوشگرها هدر دادن بودجه است.