1397/08/19

داستان غم‌انگیز نخستین فضانورد دنیا

برگ جدید روسیه برای ضربه به آمریکا فرستادن یک موجود زنده به فضا بود. نتیجه مدت‌ها تحقیق و پژوهش در سازمان فضایی فدرال شوروی، انتخاب سگی ماده و بدون صاحب به نام لایکا برای انجام این مأموریت بود. نخستین عکس‌العمل آمریکایی‌ها در برابر خبر فرستادن لایکا به فضا انتقاد به بی‌اخلاقی شوروی در برخورد با حیوانات...
داستان غم‌انگیز نخستین فضانورد دنیا

چهارم اکتبر ۱۹۵۷میلادی برابر با ١٢مهر ١٣٣٦خورشیدی، یعنی ٦١سال پیش، اتحاد جماهیر شوروی ماهواره اسپوتنیک -١ (Sputnik 1)  را در مدار زمین قرارداد تا عصر فضا آغاز شود. عصر فضا درواقع کنایه از مسابقه‌ای بی‌پایان بین ایالات‌متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی بود که هر یک سعی داشتند پیش و بیش از رقیب، فضای لایتناهی را تحت سیطره خود دربیاورند. کما اینکه ١٢آوریل١٩٦١، اتحاد جماهیر شوروی سرگرد یوری گاگارین (Yuri Gagarin) را با فضاپیمای وستوک -١ (Vostok 1) به‌عنوان نخستین انسان به فضا فرستاد و ایالات‌متحده  ٨‌سال بعد یعنی ٢١ جولای ١٩٦٩، نیل آرمسترانگ را بر سطح کره ماه نشاند. در رقابت فضایی آن سال‌ها بین ابرقدرت‌های شرق و غرب، یک موجود کوچک نیز نقشی بسزا و مهم ایفا کرد؛ سگی به نام لایکا!

انتقاد آمریکا از روس‌های حیوان آزار
شوروی با فرستادن اسپوتنیک-١ به فضا در اکتبر١٩٥٧ ضربه‌ای گیج‌کننده به رقیب خود در آن‌سوی آتلانتیک وارد کرد و سردمداران کرملین بدشان نمی‌آمد تا رقیب منگ از این ضربه است، برگ جدید خود را رو کنند. این برگ جدید فرستادن یک موجود زنده به فضا بود. زیرساخت‌های فنّاورانه در آن زمان فرستادن انسان به خارج از جو را میسر نمی‌کرد، پس کم‌خطرترین و درعین‌حال مؤثرترین کار ممکن فرستادن یک حیوان به فضا بود. نتیجه مدت‌ها تحقیق و پژوهش در سازمان فضایی فدرال شوروی، انتخاب سگی ماده و بدون صاحب به نام لایکا برای انجام این مأموریت بود. نخستین عکس‌العمل آمریکایی‌ها در برابر خبر فرستادن لایکا به فضا انتقاد به بی‌اخلاقی شوروی در برخورد با حیوانات بود! اما روس‌ها که گوششان از اتهامات سابقاً حقوق بشری و اینک حقوق حیوانی آمریکایی‌ها پر بود به این انتقادها توجهی نشان ندادند.  
نخستین موجود زنده‌ خارج‌شده از جو
لایکا درست ٦١سال پیش در سوم نوامبر ١٩٥٧میلادی، سوار بر سفینه اسپوتنیک-٢ زمین را به مقصد فضا ترک کرد. دستگاه‌ها ضربان قلب لایکا را پیش از پرتاب موشک ١٠٣بار در دقیقه و پس از پرتاب بیش از ٢٤٠بار در دقیقه ثبت کردند. حاملی که از پایگاه فضایی بایکونور قزاقستان پرتاب‌شده بود اسپوتنیک-۲  را در مدار زمین قرارداد، اما در فعل‌وانفعالات مربوط به قرارگیری اسپوتنیک در مدار زمین، بخشی از عایق حرارتی سفینه کنده شد و درنتیجه هوای داخل اتاقک رو به گرم شدن گذاشت. بر اساس گزارش‌ها، ٣ساعت بعد از قرار گرفتن لایکا در شرایط بی‌وزنی، ضربان قلب او به حالت عادی بازگشته و او حتی شروع به خوردن آب و غذا کرده بود. درنهایت لایکا پنجمین روز سفر فضایی خود راندید و براثر گرمای شدید داخل اتاقک مرد، هرچند که به‌هرحال دانشمندان روس اسپوتنیک-٢ را برای بازگشت به زمین طراحی نکرده بودند و نهایتاً سرنوشتی بهتر از مرگ در انتظار لایکا نبود.

فضانوردی و سرنشین‌دار | تاریخ و فرهنگ فضایی جهان |

نظر شما
اخبار مرتبط

جانشین فضانورد ترشکوا درگذشت

1397/06/10
تاتیانا کوزنتسوا (Tatiyana Kuznetsova) زن فضانوردی که به‌عنوان عضو علی‌البدل گروه والنتینا ترشکوا (Valentina Tereshkova) به همراه او آموزش‌دیده بود، ۲۸اوت۲۰۱۸ درگذشت.

کوتاه و خواندنی، نخستین بار کدام فضانورد در فضا خوابید؟

1397/06/23
گرمان تیتف سرنشین ۲۶ساله وستک-۲ (Vostak-2) که در سال ۱۹۶۱به عنوان دومین فضانورد راهی مدار زمین شد، نخستین کسی است که در فضا خوابید. سفر تیتف حدود ۲۵ساعت طول کشید و از این رو تیتف ساعاتی...

نخستین فضانورد پاکستانی سال ۲۰۲۲ به فضا سفر می کند

1397/08/09
وزیر اطلاع رسانی، میراث ملی و رسانه های پاکستان در خبری اعلام کرد که نخستین شهروند پاکستانی، سال 2022 با پشتیبانی و کمک علمی و فناوری دولت چین، به فضا سفر می کند. حسین فواد چودری وزیر اطلاع‌رسانی...

پربازدیدکننده ترین خبر

گرفتاری‌های سیاسی برای ماهواره‌بر ایرانی

ماهواره‌بر ایرانی بالاخره بعد از ماه‌ها انتظار برای پرتاب ماهواره‌‌ دانشگاه امیرکبیر از سوی عالی‌ترین مقامات کشور مجوز پرتاب گرفت. خبری که صرف نظر از موفقیت یا عدم موفقیت در پرتاب، دنیای سیاست را در ابعاد بین‌المللی تکان داد اما در دنیای فناوری شاید بیش از یک خبر پرتاب ناموفق ماهواره‌ سبک به مدار نزدیک‌ به زمین نبود اتفاقی که برای کشورهای نوظهور فضایی چندان هم غیر طبیعی نیست. با وجود آنکه تنها ۲۵ کشور به همراه اتحادیه اروپا توانایی پرتاب‌های فضایی را دارند، پرتاب ماهواره‌بر، امری متداول است که امروزه نه تنها دولت‌ها بلکه شرکت‌های خصوصی نیز آن را انجام می‌دهند. علاقه سرمایه‌داران به منظومه‌های پرتعداد ماهواره‌های کوچک نیز باعث شده تا هر روز بر تعداد پرتاب‌های فضایی اضافه شود. به همین دلیل اخبار پرتاب ماهواره‌بر در حال از دست دادن جذابیت خود برای رسانه‌هاست. با این وجود پرتاب ماهواره‌بر ایرانی همیشه به صدر اخبار داغ جهان راه پیدا می‌کند چرا که موضوع ماهواره‌بر ایرانی به یک میدان نبرد سیاسی در سطح جهانی تبدیل شده است که به اقتضا حال و روز دنیای سیاست برخوردهای متفاوتی از سوی دولت‌ها با این موضوع صورت می‌گیرد.