1397/08/05

نقطه‌ای سیاه در تاریخ سایوزها

بعد از ناکامی سفینه سایوز-۱ (Suyoz-1) که منجر به قتل ولادمیر کمارف (Vladimir Mikhailovich Komarov) شد، چهار ناو سایوز به شکل بدون سرنشین و بانام کاسموس (cosmos) به فضا پرتاب گردید که طی این پروازها، دو عملیات اتصال به شکل خودکار توسط ناوها انجام گرفت. گرچه عملیات این ناوها با موفقیت همراه بود اما حادثه...
نقطه‌ای سیاه در تاریخ سایوزها

سیروس برزو: بعد از ناکامی سفینه سایوز-۱ (Suyoz-1) که منجر به قتل ولادمیر کمارف (Vladimir Mikhailovich Komarov) شد، چهار ناو سایوز به شکل بدون سرنشین  و با نام کاسموس (cosmos) به فضا پرتاب گردید که طی این پروازها، دو عملیات اتصال به شکل خودکار توسط ناوها انجام گرفت. گرچه عملیات این ناوها با موفقیت همراه بود اما  حادثه دردناک سایوز-۱ روس‌ها را وادار می‌کرد که احتیاط بیشتری به خرج دهند. کارشناسان درباره برنامه‌های آتی ناوهای سایوز بحث کردند و شکل‌های گوناگون موردبررسی قرار گرفت. سرانجام تصمیم بر این شد که مأموریت به‌صورت اتصال یک ناو  با یک سرنشین با ناوی بدون سرنشین صورت بگیرد و برای انجام آن گئورگی بریگاووی، یکی از  قهرمانان هوانوردی شوروی که از چند سال پیش به جرگه فضانوردان پیوسته بود، آموزش و تمرین را  آغاز کرد.

نقطه‌ای سیاه در تاریخ سایوزها
 روز ۲۵اکتبر ۱۹۶۸ سایوز-۲ به شکل بدون سرنشین راهی مدار زمین گردید. تقریباً یک شبانه‌روز بعد ناو کیهانی سایوز-۳ به سرنشینی گئورگی بریگاووی به فضا پرتاب شد و بعد از قرار گرفتن در مدار با استفاده از سامانه ایگلا (Igla) عملیات خودکار ردیابی سایوز-۲ آغاز کرد. در فاصله ۲۰۰متری سایوز-۲، بریگاووی هدایت ناو را به دست گرفت و عملیات اتصال را آغاز کرد اما  نتوانست آن را درست هدایت کند و از چند ده متری سفینه هدف گذشت. تلاش بعدی بریگاووی نیز ناموفق بود. مرکز هدایت پرواز متوجه شد که میزان مصرف سوخت ناو  در جریان مانورها بشدت پایین آمده است و برای جلوگیری از هر حادثه ناگواری به بریگاووی دستور بازگشت دادند. به‌این‌ترتیب مأموریت سایوز-۳ بدون رسیدن به نتیجه مطلوب به پایان رسید و ناو کیهانی در ۳۰اکتبر به زمین برگشت.

نقطه‌ای سیاه در تاریخ سایوزها
در ۳۱اکتبر بریگاووی گزارش کار خود را به گروه دولتی ارائه داد. گروه گزارش‌های بریگاووی، مرکز هدایت پرواز و کارشناسان دیگر را موردمطالعه قرارداد و نتیجه گرفت که چند پارامتر دست‌به‌دست هم داده و منجر به شکست مأموریت شده اما  در هر صورت، بریگاووی مقصر است.
گرچه روزنامه‌های آن دوران، پرواز بریگاووی را یک پیروزی بزرگ قلمداد کردند و او دومین مدال قهرمان اتحاد شوروی را دریافت کرد (مدال اول را به خاطر رشادت‌هایش در زمان جنگ جهانی گرفته بود).
پژوهش‌های بعدی نشان داد که ناو  بعد از قرار گرفتن در مدار، در فاصله ۱۰-۲۰کیلومتری سایوز-۲ به پرواز درآمد. این عملیات توسط دستگاه ردیابی و اتصال ایگلا هدایت می‌شد و کیهان‌نورد تنها بر آن نظارت می‌کرد. در فاصله ۲۰۰متری که بریگاووی طبق دستورالعمل، هدایت دستی را به عهده گرفت، در انتخاب میزان اصلاح مسیر اشتباه کرد، دو ناو  در زاویه درست قرار نگرفتند. این عدم دقت، منجر به چرخش ناو در زاویه نادرست گردید. بریگاووی سپس تلاش کرد سایوز-۲ را بچرخاند و اتصال را انجام دهد اما  نتوانست. به‌این‌ترتیب حتی سوخت اضافی را هم از دست داد به‌طوری‌که تنها به‌اندازه بازگشت به زمین در مخزن‌ها سوخت مانده بود.
به‌هرحال بریگاووی با این سفر به‌عنوان پیرترین کیهان‌نورد نام خود را به ثبت رسانید زیرا تا آن زمان کهن‌سال‌تر از او به فضا سفر نکرده بود. 

نقطه‌ای سیاه در تاریخ سایوزها

نقطه‌ای سیاه در تاریخ سایوزها

تاریخ و فرهنگ فضایی جهان |

نظر شما
اخبار مرتبط

درز دو میلیمتری سایوز تا چه حد خطرناک است؟

1397/06/10
خبر های روز جمعه حاکی از بروز نشتی در بخش مداری ناو سایوز ام.اس-9 بود. خطر این نشتی متاسفانه تا حدودی بزرگنمایی شد به همین دلیل جهت اطلاع بیشتر علاقمندان لازم دیدم مطلبی را بنویسم.

آخرین پرواز آمریکایی‌ها با سایوز در ۲۰۱۹

1397/06/13
یوری بوریسوف (Yori Borisov) که مسئولیت امور فضایی روسیه را بر عهده دارد، گفت: «آخرین پرواز فضانوردان آمریکایی با فضاپیماهای روسی آوریل سال۲۰۱۹ صورت می‌گیرد و فضانوردان این کشور با فضاپیمای...

احتمال پرتاب دوباره سایوز قوت گرفت

1397/07/24
منبعی در صنعت هوافضای روسیه اعلام کرد، پرتاب بعدی ماهواره‎بر سایوز ممکن است در تاریخ ۲۸نوامبر انجام شود. خبرگزاری اینترفاکس (Interfax) روز شنبه، ۲۱مهر، به نقل از منبعی در صنعت هوافضای...

پربازدیدکننده ترین خبر

برنامه‌ریزی در حوزه فضا باید واقعی باشد تا فضایی

سیروس برزو از پیشکسوتان و روزنامه‌نگاران حوزه علم نجوم در یادداشتی این‌چنین آورده است: آنچه طی سال‌های اخیر روی‌داده، نشان‌دهنده آن است که سند جامع هوافضا بنا به دلایل مختلف قابل‌اجرا نیست. بررسی و تصویب مرحله نخست این سند با توجه به وضعیت هوافضای کشور در سال ۹۰ به پایان رسید. جدای از این‌که باید دید این مصوبه در همان زمان آیا بر پایه واقعیت‌ها شکل گرفت یا خیر؛ کارشناسان و متصدیان این فناوری به‌خوبی مطلع هستند که شرایط امروز ایران و نگاه مسئولان فعلی با دیدگاه‌های مسئولان در زمان تصویب این سند فاصله بسیار دارد. در مورد کاوشگرها و آزمایش‌های زیستی انجام‌شده درگذشته، نیز متأسفانه سیاست درستی در پیش‌گرفته نشده بود و باید مورد تجدیدنظر قرار بگیرد. اگر پرتاب حیوانات به ارتفاع‌های بالا در اواخر دهه ۱۹۴۰ و دهه بعد آن را به‌دقت بررسی کنیم می‌بینیم اهداف اصلی این عملیات نظامی بوده و ربطی به فضانوردی سرنشین دار نداشته است. چه در آمریکا و چه شوروی، در آن دوران درصدد ساخت هواپیماهایی بودند که به شکل بالستیک بتواند خود را به خاک دشمن برساند به همین دلیل لازم بود بدانند در این شرایط وضعیت دستگاه‌های بدن چطور کار می‌کند. اما بعد که نظر نظامی‌ها به بالا بردن قدرت موشک‌های قاره‌پیما جلب شد از پرتاب‌های بالستیک موجود زنده خودداری کردند. در مورد آزمایش‌های قبلی و پرتاب کاوشگرها در ایران با موجود زنده نیز متأسفانه نگاه به مقوله پرتاب کاوشگرها اشتباه و ناشی از عدم اطلاع دقیق دست‌اندرکاران از واقعیت‌های پشت پرده پرتاب حیوانات در برنامه‌های غیرمداری بود. به همین دلیل ادامه این کار، اشتباه و هدر دادن هزینه است. چنانچه روزی ایران سفینه سرنشین دار خود را بسازد و بخواهد سامانه‌های آن را آزمایش کند بازهم آزمایش‌های انجام‌شده با کاوشگرها مفید نخواهد بود بلکه باید همان سفینه با حیوانات مورد آزمایش قرار بگیرد لذا ادامه پرتاب کاوشگرها هدر دادن بودجه است.