1397/08/05

تشکیل دبیرخانه دائمی ترویج فضا؛ گام نخست برای نگاه جدی به حوزه ترویج

هفته جهانی فضا با شعار «فضا جهان را متحد می‌کند» در ایران نیز همگام با سایر کشورهای جهان برگزار شد. طی این رویداد بین‌المللی که همه ساله در مهر ماه شور و هیجان خاصی را میان علاقمندان فضا برپا می‌کند؛ همیشه تاکید بر فعالیت گروه‌های مردم نهاد بوده است چرا که این روز متعلق به مردم است.هر چند امسال به موضوع...
تشکیل دبیرخانه دائمی ترویج فضا؛ گام نخست برای نگاه جدی به حوزه ترویج

محمد امین آهنگری: هفته جهانی فضا با شعار «فضا جهان را متحد می‌کند» در ایران نیز همگام با سایر کشورهای جهان برگزار شد. طی این رویداد بین‌المللی که همه ساله در مهر ماه شور و هیجان خاصی را میان علاقمندان فضا برپا می‌کند؛ همیشه تاکید بر فعالیت گروه‌های مردم نهاد بوده است چرا که این روز متعلق به مردم است. در سال‌های گذشته، معمولا سازمان فضایی و سایر نهادهای دولتی تلاش می‌کردند تا برای مردم برنامه‌های ترویجی را تدارک دیده و در صورت امکان از گروههای مردم نهاد نیز تا حدودی حمایت به عمل آورند. هر چند امسال به موضوع حمایت از این گروه‌ها و اجرای برنامه توسط مردم توجه بیشتری شد و حتی با برگزاری مراسمی در نیاسر کاشان که وزیر ارتباطات و مقامات بلندپایه در آن حضور داشتند، تلاش شد تا تمرکز برنامه‌ها از شهر تهران برداشته شود اما همچنان فقدان یک برنامه منسجم و راهبردی برای جلب مشارکت گروه‌های مردم نهاد و بخش خصوصی و تقویت آن‌ها به چشم می‌خورد. 
سازمان فضایی به عنوان نهاد اصلی متولی توسعه فضایی، بدون شک وظیفه سیاستگذاری حوزه ترویج را نیز همانند سایر حوزه‌های مرتبط با توسعه فضایی، بر عهده دارد. اما به نظر می‌رسد هیچگاه این موضوع در این سازمان آنچنان که می‌باید جدی گرفته نشده است و حتی برخی انجام چنین فعالیت‌هایی را توسط سازمان فضایی نقد می‌کنند و آن را امری پیش پا افتاده می‌دانند. 
این در حالی است که حوزه ترویج یکی از ستون‌های توسعه فضایی محسوب می‌گردد که اتفاقا به حوزه حاکمیتی نزدیکتر می‌باشد و دقیقا مانند توسعه فناوری و اقتصادی، نیاز به سیاستگذاری هوشمندانه، برنامه منسجم و بودجه مشخص دارد. به ویژه آنکه هم‌اکنون ظرفیت بالقوه‌ای در گروه‌های مردم نهاد و بخش خصوصی کشور در این زمینه وجود دارد که می‌تواند در اندک زمانی با هدایت صحیح به بلوغ برسد. البته باید در نظر داشت این حوزه نیز مانند سایر حوزه‌ها در صورت ورود ناصحیح دولت و تصدی گری وی قطعا به سرنوشت سایر حوزه‌ها دچار خواهد شد. 
سازمان فضایی ایران برنامه‌های امسال خود را توسط بخشی تحت عنوان «دبیرخانه دائمی هفته جهانی فضا» اجرا کرد. چنین ایده‌ای می‌تواند آغازی باشد برای شکل گرفتن یک دیدگاه جدید به حوزه ترویج. اما همانطور که از نام دبیرخانه پیداست هدف اصلی آن بسیار محدود بوده و نگاهی راهبردی بر آن حاکم نیست کما اینکه تشکیل آن و ادامه کار آن در اندک زمانی، بدون برخورداری از پشتوانه فکری قدرتمند و بیشتر با نگاهی اجرایی صورت پذیرفت. در صورتیکه می‌توان با تشکیل «دبیرخانه دائمی ترویج فضا» و تدوین سیاست‌های عمل‌گرا، برنامه‌ها، روال‌ها و فرآیندهای مناسب، این دبیرخانه را به یک نهاد موثر در راستای جلب مشارکت و تقویت گروه‌های مردم نهاد تبدیل کرد که نهایتا به آزادسازی ظرفیت بالقوه موجود در این حوزه می‌انجامد و حتی ظرفیت‌های جدیدی را به وجود خواهد آورد.                   

 

داخلی | راهبرد |

نظر شما
اخبار مرتبط

برنامه ترویج فناوری فضایی تدوین شد

1397/07/02
انجمن بین‌المللی هفته جهانی فضا بر اساس قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در سال۱۹۹۲ شکل گرفت و از آن سال به بعد ۴ تا ۱۰ اکتبر مصادف با ۱۲تا ۱۸مهرماه به نام هفته جهانی فضا نام‌گذاری شد....

برگزاری مسابقه مقاله نویسی به مناسبت هفته جهانی فضا

1397/07/10
به گزارش روابط عمومی سازمان فضایی ایران، این سازمان درنظر دارد به مناسبت هفته جهانی فضا، مسابقه مقاله‌نویسی با موضوع «فضا جهان را متحد می‌کند» برگزار نماید. مقاله‌های ارسالی توسط کارشناسان...

پربازدیدکننده ترین خبر

برنامه‌ریزی در حوزه فضا باید واقعی باشد تا فضایی

سیروس برزو از پیشکسوتان و روزنامه‌نگاران حوزه علم نجوم در یادداشتی این‌چنین آورده است: آنچه طی سال‌های اخیر روی‌داده، نشان‌دهنده آن است که سند جامع هوافضا بنا به دلایل مختلف قابل‌اجرا نیست. بررسی و تصویب مرحله نخست این سند با توجه به وضعیت هوافضای کشور در سال ۹۰ به پایان رسید. جدای از این‌که باید دید این مصوبه در همان زمان آیا بر پایه واقعیت‌ها شکل گرفت یا خیر؛ کارشناسان و متصدیان این فناوری به‌خوبی مطلع هستند که شرایط امروز ایران و نگاه مسئولان فعلی با دیدگاه‌های مسئولان در زمان تصویب این سند فاصله بسیار دارد. در مورد کاوشگرها و آزمایش‌های زیستی انجام‌شده درگذشته، نیز متأسفانه سیاست درستی در پیش‌گرفته نشده بود و باید مورد تجدیدنظر قرار بگیرد. اگر پرتاب حیوانات به ارتفاع‌های بالا در اواخر دهه ۱۹۴۰ و دهه بعد آن را به‌دقت بررسی کنیم می‌بینیم اهداف اصلی این عملیات نظامی بوده و ربطی به فضانوردی سرنشین دار نداشته است. چه در آمریکا و چه شوروی، در آن دوران درصدد ساخت هواپیماهایی بودند که به شکل بالستیک بتواند خود را به خاک دشمن برساند به همین دلیل لازم بود بدانند در این شرایط وضعیت دستگاه‌های بدن چطور کار می‌کند. اما بعد که نظر نظامی‌ها به بالا بردن قدرت موشک‌های قاره‌پیما جلب شد از پرتاب‌های بالستیک موجود زنده خودداری کردند. در مورد آزمایش‌های قبلی و پرتاب کاوشگرها در ایران با موجود زنده نیز متأسفانه نگاه به مقوله پرتاب کاوشگرها اشتباه و ناشی از عدم اطلاع دقیق دست‌اندرکاران از واقعیت‌های پشت پرده پرتاب حیوانات در برنامه‌های غیرمداری بود. به همین دلیل ادامه این کار، اشتباه و هدر دادن هزینه است. چنانچه روزی ایران سفینه سرنشین دار خود را بسازد و بخواهد سامانه‌های آن را آزمایش کند بازهم آزمایش‌های انجام‌شده با کاوشگرها مفید نخواهد بود بلکه باید همان سفینه با حیوانات مورد آزمایش قرار بگیرد لذا ادامه پرتاب کاوشگرها هدر دادن بودجه است.