1397/07/01

طلوع ماه بزرگ!

امشب بلافاصله پس از غروب خورشید میتوانید شاهد طلوع ماه بدر یا همان قرص ماه شب چهاردهم از افق مشرق باشید. احتمالاً قبلاً این منظره را دیده اید و برایتان این سؤال پیش‌آمده است که قرص ماه کامل به هنگام طلوع چرا این‌قدر بزرگ و به رنگ زرد دیده میشود؟
طلوع ماه بزرگ!

امشب بلافاصله پس از غروب خورشید میتوانید شاهد طلوع ماه بدر یا همان قرص ماه شب چهاردهم از افق مشرق باشید. احتمالاً قبلاً این منظره را دیده اید و برایتان این سؤال پیش‌آمده است که قرص ماه کامل به هنگام طلوع چرا این‌قدر بزرگ و به رنگ زرد دیده میشود؟
پاسخ این سؤال را باید در نوعی خطای دید جستوجو کرد که هنگام دیدن قرص ماه به‌وقت طلوع یا غروب رخ میدهد. ماجرا ازاین‌قرار است که هرچه ماه از دید ما به افق نزدیکتر باشد، اندازه آن بزرگتر به نظر میرسد. این خطای دید در مورد قرص خورشید نیز به هنگام طلوع و غروب صادق است. توضیحی که برای این موضوع از جانب محققان ارائه‌شده این است که وقتی ماه نزدیک به افق است و در میان ساختمانها و درختان یا کنار دامنه کوهی دیده میشود، مقایسه ذهنی اندازه قرص آن با عوارض زمینی موجود در افق، موجب میشود بزرگتر به نظر برسد. این در حالی است که وقتی ماه یا خورشید را در وسط آسمان میبینیم و در این حالت چشم ما چیزی برای مقایسه و معیار قرار دادن را در کنار آن‌ها در آسمان نمیبیند؛ درنتیجه قرص ماه یا خورشید آن‌طور که بایدوشاید بزرگ به نظر نمیرسد.
برای اثبات این موضوع میتوانید شامگاه همین امروز یکم مهر۹۷ آزمایش کنید و حوالی اذان مغرب به افق مشرق نگاه و از قرص ماه هنگام طلوع عکس‌برداری کنید. سپس تا حوالی نیمه‌شب وقتی ماه به وسط آسمان رسید نیز مجدداً با همان دوربین و لنز از ماه عکس بگیرید و نتیجه را باهم مقایسه کنید تا تغییر نکردن اندازه قرص ماه و خطای ذهن در تشخیص اندازه واقعی قرص ماه را به چشم ببینید.
خطاهای بصری که ذهن ما در تشخیص ابعاد اجسام انجام میدهد صرفاً محدود به بزرگ‌تر دیدن قرص ماه بدر نیست. به تصویر زیر نگاه کنید: به نظرتان دایره وسط در مجموعه دایره های پایینی بزرگتر است یا در دایره متوسط در مجموعه دایرههای بالایی؟ احتمالاً تعجب میکنید اگر بشنوید هر دو هماندازه هستند! اگر باور نمیکنید خطکش را بردارید و قطر هر دو دایره را اندازه بگیرید!

نجوم | کاوش‌های فضایی |

نظر شما
اخبار مرتبط

ماه گرفتگی بر فراز خلیج شاعران

1397/05/13
دوره کامل ماه گرفتگی ۲۷ جولای ۲۰۱۸ به مدت ۱۰۳ دقیقه به طول انجامید و آن را به طولانی‌ترین ماه گرفتگی در قرن ۲۱ تبدیل کرد. ماه از مرکز سای زمین عبور کرد در حالیکه در نزدیکی نقطۀ اوج (دورترین...

رویدادهای نجومی اولین ماه پاییز

1397/06/27
ندا جعفری عضو انجمن نجوم ایران روز دوشنبه درمورد رویدادهای نجومی مهرماه توضیح داد: «روز اول مهر و با شروع فصل پاییز، اعتدال پاییزی واقع می‌شود که یکی از محل‌های تلاقی دایره‌البروج و استوای...

پربازدیدکننده ترین خبر

فضانورد امارات در سال ۲۰۱۹ به فضا خواهد رفت

با اعلام جایگزینی آلکسی اووچینین (Alexey Ovchinin) و نیکلاس هیگ (Nicholas Hague) با الگ اسکریپوچکا (Oleg Scripochocka) و فضانورد اماراتی کرده در پرواز ۱ مارس ۲۰۱۸ با ناو سایوز ام.اس-۱۲ (Soyuz MS-12) این سوال پیش آمد که تکلیف فضانورد اماراتی چه خواهد شد و آیا شهروند اماراتی شانس پرواز در سال جدید میلادی را از دست خواهد داد؟ به‌ویژه که تنها چند روزی از انتشار عکس جلسه آموزش خدمه ناو کیهانی سایوز ام.اس-۱۲ در شبیه‌ساز سایوز می‌گذشت و در آن هزازا المنصوری در کنار اولگ اسکریپوچکا و کریستینا کخ (Christina Koch) می گذشت. اما مصاحبه اخیر دیمیتری راگوزین (Dmitry Rugozin) ثابت کرد که روس‌ها هیچ علاقه‌ای به از دست دادن این شریک پولدار ندارند و به هر شکل که شده فضانورد اماراتی را به ایستگاه فضایی بین‌‌المللی خواهند فرستاد. راگوزین در این مصاحبه گفت: «کار ما با شرکای اماراتی ادامه دارد و فضانورد امارات در سال ۲۰۱۹ به فضا خواهد رفت. او اضافه کرد در آموزش فضانوردان شهروند امارات هیچ تغییری حاصل نشده و آنها همچنان آموزش و تمرین‌ها را با همکاران خود مرتبا ادامه می‌دهند.» بر اساس آخرین خبرها از مرکز آموزش فضانوردان روسیه, هزاز المنصوری به عنوان فضانورد اصلی که راهی ایستگاه فضایی بین‌المللی خواهد شد انتخاب شده و شهروند دیگر امارات سلطان سیف النیادی در دوران آموزش و تمرین سمت جانشین را خواهد داشت تا اگر اتفاق غیر منتظره‌ای برای المنصوری رخ داد از وی به عنوان جایگزین استفاده شود. هزازا المنصوری و سلطان سیف النیادی و شهروند اماراتی هستند که بعد از طی مجموعه‌ای از معاینات پزشکی، روانی، مصاحبه‌های شخصی و غیره از بین ۴۰۲۲ داوطلب انتخاب شدند. هزازا المنصوری خلبان و افسر نیروی هوایی امارات است و سلطان سیف النیادی دکترای فناوری اطلاعات دارد.