1397/07/01

طلوع ماه بزرگ!

امشب بلافاصله پس از غروب خورشید میتوانید شاهد طلوع ماه بدر یا همان قرص ماه شب چهاردهم از افق مشرق باشید. احتمالاً قبلاً این منظره را دیده اید و برایتان این سؤال پیش‌آمده است که قرص ماه کامل به هنگام طلوع چرا این‌قدر بزرگ و به رنگ زرد دیده میشود؟
طلوع ماه بزرگ!

امشب بلافاصله پس از غروب خورشید میتوانید شاهد طلوع ماه بدر یا همان قرص ماه شب چهاردهم از افق مشرق باشید. احتمالاً قبلاً این منظره را دیده اید و برایتان این سؤال پیش‌آمده است که قرص ماه کامل به هنگام طلوع چرا این‌قدر بزرگ و به رنگ زرد دیده میشود؟
پاسخ این سؤال را باید در نوعی خطای دید جستوجو کرد که هنگام دیدن قرص ماه به‌وقت طلوع یا غروب رخ میدهد. ماجرا ازاین‌قرار است که هرچه ماه از دید ما به افق نزدیکتر باشد، اندازه آن بزرگتر به نظر میرسد. این خطای دید در مورد قرص خورشید نیز به هنگام طلوع و غروب صادق است. توضیحی که برای این موضوع از جانب محققان ارائه‌شده این است که وقتی ماه نزدیک به افق است و در میان ساختمانها و درختان یا کنار دامنه کوهی دیده میشود، مقایسه ذهنی اندازه قرص آن با عوارض زمینی موجود در افق، موجب میشود بزرگتر به نظر برسد. این در حالی است که وقتی ماه یا خورشید را در وسط آسمان میبینیم و در این حالت چشم ما چیزی برای مقایسه و معیار قرار دادن را در کنار آن‌ها در آسمان نمیبیند؛ درنتیجه قرص ماه یا خورشید آن‌طور که بایدوشاید بزرگ به نظر نمیرسد.
برای اثبات این موضوع میتوانید شامگاه همین امروز یکم مهر۹۷ آزمایش کنید و حوالی اذان مغرب به افق مشرق نگاه و از قرص ماه هنگام طلوع عکس‌برداری کنید. سپس تا حوالی نیمه‌شب وقتی ماه به وسط آسمان رسید نیز مجدداً با همان دوربین و لنز از ماه عکس بگیرید و نتیجه را باهم مقایسه کنید تا تغییر نکردن اندازه قرص ماه و خطای ذهن در تشخیص اندازه واقعی قرص ماه را به چشم ببینید.
خطاهای بصری که ذهن ما در تشخیص ابعاد اجسام انجام میدهد صرفاً محدود به بزرگ‌تر دیدن قرص ماه بدر نیست. به تصویر زیر نگاه کنید: به نظرتان دایره وسط در مجموعه دایره های پایینی بزرگتر است یا در دایره متوسط در مجموعه دایرههای بالایی؟ احتمالاً تعجب میکنید اگر بشنوید هر دو هماندازه هستند! اگر باور نمیکنید خطکش را بردارید و قطر هر دو دایره را اندازه بگیرید!

نجوم | کاوش‌های فضایی |

نظر شما
اخبار مرتبط

ماه گرفتگی بر فراز خلیج شاعران

1397/05/13
دوره کامل ماه گرفتگی ۲۷ جولای ۲۰۱۸ به مدت ۱۰۳ دقیقه به طول انجامید و آن را به طولانی‌ترین ماه گرفتگی در قرن ۲۱ تبدیل کرد. ماه از مرکز سای زمین عبور کرد در حالیکه در نزدیکی نقطۀ اوج (دورترین...

رویدادهای نجومی اولین ماه پاییز

1397/06/27
ندا جعفری عضو انجمن نجوم ایران روز دوشنبه درمورد رویدادهای نجومی مهرماه توضیح داد: «روز اول مهر و با شروع فصل پاییز، اعتدال پاییزی واقع می‌شود که یکی از محل‌های تلاقی دایره‌البروج و استوای...

پربازدیدکننده ترین خبر

احتمال خرابکاری آمریکا در پرتاب‌ ماهواره‌برهای ایران

در حالی که تقریبا یک هفته از انتشار اخبار ضد و نقیض در مورد پرتاب ماهواره دوستی توسط رسانه‌های خارجی و داخلی می‌گذرد و هیچ‌یک از مقامات مربوطه زحمت تایید و یا تکذیب را به خود نداده‌اند؛ روز گذشته محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه، در مصاحبه با شبکه NBC شکست در پرتاب این ماهواره را تایید نمود. وی علاوه بر این یک فرضیه مهم را نیز مطرح کرد: احتمال خرابکاری آمریکا در ایجاد اختلال در این پرتاب. ظریف با اشاره به مقاله‌ای که اخیرا در نیویورک تایمز منتشر شده گفت بررسی دلایل شکست بلافاصله بعد از پرتاب آغاز شده اما اکنون و پس از انتشار مقاله مذکور بررسی‌ها به صورت جزئی‌تر و با شدت بیشتری صورت خواهند گرفت. وی با بیان اینکه هنوز نمی‌توان با اطمینان از این موضوع صحبت کرد، آن را کاملا امکان‌پذیر دانست.