1397/07/01

طلوع ماه بزرگ!

امشب بلافاصله پس از غروب خورشید میتوانید شاهد طلوع ماه بدر یا همان قرص ماه شب چهاردهم از افق مشرق باشید. احتمالاً قبلاً این منظره را دیده اید و برایتان این سؤال پیش‌آمده است که قرص ماه کامل به هنگام طلوع چرا این‌قدر بزرگ و به رنگ زرد دیده میشود؟
طلوع ماه بزرگ!

امشب بلافاصله پس از غروب خورشید میتوانید شاهد طلوع ماه بدر یا همان قرص ماه شب چهاردهم از افق مشرق باشید. احتمالاً قبلاً این منظره را دیده اید و برایتان این سؤال پیش‌آمده است که قرص ماه کامل به هنگام طلوع چرا این‌قدر بزرگ و به رنگ زرد دیده میشود؟
پاسخ این سؤال را باید در نوعی خطای دید جستوجو کرد که هنگام دیدن قرص ماه به‌وقت طلوع یا غروب رخ میدهد. ماجرا ازاین‌قرار است که هرچه ماه از دید ما به افق نزدیکتر باشد، اندازه آن بزرگتر به نظر میرسد. این خطای دید در مورد قرص خورشید نیز به هنگام طلوع و غروب صادق است. توضیحی که برای این موضوع از جانب محققان ارائه‌شده این است که وقتی ماه نزدیک به افق است و در میان ساختمانها و درختان یا کنار دامنه کوهی دیده میشود، مقایسه ذهنی اندازه قرص آن با عوارض زمینی موجود در افق، موجب میشود بزرگتر به نظر برسد. این در حالی است که وقتی ماه یا خورشید را در وسط آسمان میبینیم و در این حالت چشم ما چیزی برای مقایسه و معیار قرار دادن را در کنار آن‌ها در آسمان نمیبیند؛ درنتیجه قرص ماه یا خورشید آن‌طور که بایدوشاید بزرگ به نظر نمیرسد.
برای اثبات این موضوع میتوانید شامگاه همین امروز یکم مهر۹۷ آزمایش کنید و حوالی اذان مغرب به افق مشرق نگاه و از قرص ماه هنگام طلوع عکس‌برداری کنید. سپس تا حوالی نیمه‌شب وقتی ماه به وسط آسمان رسید نیز مجدداً با همان دوربین و لنز از ماه عکس بگیرید و نتیجه را باهم مقایسه کنید تا تغییر نکردن اندازه قرص ماه و خطای ذهن در تشخیص اندازه واقعی قرص ماه را به چشم ببینید.
خطاهای بصری که ذهن ما در تشخیص ابعاد اجسام انجام میدهد صرفاً محدود به بزرگ‌تر دیدن قرص ماه بدر نیست. به تصویر زیر نگاه کنید: به نظرتان دایره وسط در مجموعه دایره های پایینی بزرگتر است یا در دایره متوسط در مجموعه دایرههای بالایی؟ احتمالاً تعجب میکنید اگر بشنوید هر دو هماندازه هستند! اگر باور نمیکنید خطکش را بردارید و قطر هر دو دایره را اندازه بگیرید!

نجوم | کاوش‌های فضایی |

نظر شما
اخبار مرتبط

ماه گرفتگی بر فراز خلیج شاعران

1397/05/13
دوره کامل ماه گرفتگی ۲۷ جولای ۲۰۱۸ به مدت ۱۰۳ دقیقه به طول انجامید و آن را به طولانی‌ترین ماه گرفتگی در قرن ۲۱ تبدیل کرد. ماه از مرکز سای زمین عبور کرد در حالیکه در نزدیکی نقطۀ اوج (دورترین...

رویدادهای نجومی اولین ماه پاییز

1397/06/27
ندا جعفری عضو انجمن نجوم ایران روز دوشنبه درمورد رویدادهای نجومی مهرماه توضیح داد: «روز اول مهر و با شروع فصل پاییز، اعتدال پاییزی واقع می‌شود که یکی از محل‌های تلاقی دایره‌البروج و استوای...

پربازدیدکننده ترین خبر

بحران سایوز در روسیه

به دنبال حادثه شکست سایوز ام.اس-۱۰ (Soyuz-ms10) در پرتاب روز ۱۱اکتبر, طی چند روز گذشته گروه بزرگی از جست‌وجوگران توسط روسکاسموس (Roscosmos) اجیر شده‌اند تا منطقه سقوط حامل فضایی را وجب به وجب بگردند و قطعات حامل فضایی سقوط کرده را جمع‌آوری کنند. در پی کار این افراد تقریبا تمامی قطعات حامل فضایی سقوط کرده، پس از بسته‌بندی و کدگذاری به شرکت پروگرس (progress) سازنده حامل فضایی سایوز در شهر سامارا فرستاده شدند تا توسط مهندسان و کارشناسان مورد بررسی قرار بگیرند. گروهی از متخصصان به سرپرستی دیمیتری راگوزین (Dmitry Rogozin)، رئیس سازمان فضایی روسیه، بعد از رسیدن قطعات هم به سامارا رفتند تا در محلی که قطعات مراحل اول و دوم حامل فضایی سایوز به آن تحویل داده شد, ناظر بررسی‌ها بر روی این قطعات باشند. براساس اسناد و مدارک، هزینه‌های پرواز بیش از ۳میلیون روبل (به‌طور دقیق ۳،۱۳۰،۹۷۵روبل ۱۲کپک به اضافه ۴۷۵،۰۱۳روبل به عنوان مالیات بر ارزش افزوده) بوده است! سرنشینان فعلی ایستگاه تنها تا حدود اواخر دسامبر وقت دارند به زمین بازگردند و اگر بررسی‌ها بیشتر طول بکشد برای بازگرداندن آن‌ها باید سفینه سایوز جدیدی -البته بدون سرنشین- به فضا فرستاده شود. از سوی دیگر با توجه به سوراخی که در سفینه سایوز متصل به ایستگاه به‌وجود آمد, کارشناسان روسکاسموس معتقدند باید فضانوردان با راهپیمایی فضایی, بدنه خارجی آن را مورد بررسی قرار دهند و راهپیمایی هم مستلزم حضور دو فضانورد است در حالی که فعلا تنها یک فضانورد روس در ایستگاه فعال است و قرار بود بررسی بدنه خارجی را آوچنین به همراه او انجام دهد که به دلیل سقوط سایوز نتوانست به ایستگاه فضایی بین‌المللی برسد. روسکاسموس تلاش دارد هرچه زودتر از این مخمصه نجات پیدا کند و بتواند با رفع مشکل فنی حامل فضایی بالابرنده, ناو سرنشین‌دار دیگری به ایستگاه فضایی بین‌المللی بفرستد.